اثر محافظتي تيموكينون در برابر سميت توليد مثلي ناشي از 5-فلوراوراسيل در موش هاي صحرايي نر نژاد ويستار

مقدمه و هدف: اين مطالعه اثرات محافظتي تيموكينون (TQ) در برابر سميت توليد مثلي ناشي از 5-فلوئورواوراسيل (5-FU) در موش‌هاي صحرايي نر نژاد ويستار را بررسي كرد. 5-FU يك داروي شيمي درماني است كه براي درمان سرطان‏هاي مختلف استفاده مي‏شود اما عوارض جانبي جدي مانند ناباروري ايجاد مي‏كند. TQ جزء فعال زيستي اصلي سياهدانه است و داراي خواص آنتي‏اكسيداني، ضد التهابي و ضد سرطاني است. روش كار: 25 موش صحرايي نر نژاد ويستار به 5 گروه كنترل، 5-FU ،5-FU به همراه 5/2 ميلي گرم بر كيلوگرم TQ، 5-FU به همراه 5 ميلي گرم بر كيلوگرم TQ، TQ به تنهايي تقسيم شدند. 5-FU (50 ميلي گرم بر كيلوگرم) و TQ به ترتيب به صورت هفتگي و روزانه به مدت 6 هفته به صورت داخل صفاقي تجويز شد. نمونه‌هاي بيضه و پروستات براي نشانگرهاي استرس اكسيداتيو (MDA، MPO، GPx، كاتالاز) آناليز شدند. نمونه‏هاي خون براي تستوسترون، AST، LDH آناليز شدند. تجزيه و تحليل بافت شناسي بيضه‏ها و پروستات با استفاده از رنگ آميزي H E براي ارزيابي تغييرات ساختاري انجام شد. قطر لوله اسپرم ساز، ضخامت اپيتليال و تعداد اسپرم اندازه گيري شد. در شرايط آزمايشگاهي، سلول هاي سرتولي (رده سلولي TM4) با 5-FU (0-400 ميكرومولار) و TQ (0-20 ميكرومولار) به تنهايي و در تركيب تيمار شدند. سنجش MTT زنده ماندن سلول را ارزيابي كرد. يافته ها: نتايج نشان داد كه 5-FU باعث افزايش معني‏داري در نشانگرهاي استرس اكسيداتيو مانند MDA و MPO (0001/0 p) و كاهش آنزيم هاي آنتي اكسيداني GPx و كاتالاز (001/0 p) در بافت بيضه و پروستات نسبت به گروه شاهد شد. 5-FU همچنين باعث افزايش AST، LDH سرم (0001/0 p) و كاهش تستوسترون (0002/0=p) شد. تجزيه و تحليل بافت شناسي نشان داد كه 5-FU باعث آسيب شديد به بيضه ها و پروستات مي‏شود. تعداد سلول هاي اسپرم با 5-FU كاهش يافت (0001/0 p). مكمل TQ همزمان با 5-FU به طور قابل توجهي اين اثرات ناشي از 5-FU را به صورت وابسته به دوز كاهش داد (05/0 p)، و پارامترهاي اكسيداتيو، بافت شناسي و اسپرم را به سطوح كنترل طبيعي نزديك‏تر كرد. نتيجه‌گيري: اين مطالعه نشان داد كه TQ اثر محافظتي قوي در برابر سميت توليد مثلي ناشي از 5-FU در موش‌هاي صحرايي نر دارد. TQ اثرات آنتي‏اكسيداني، ضد التهابي و محافظ بافت را نشان داد و از آسيب به بيضه‏ها، پروستات، تعداد اسپرم و سطوح هورمون ناشي از شيمي درماني 5-FU جلوگيري كرد. TQ ممكن است يك مكمل موثر براي جلوگيري از ناباروري مردان و آسيب هاي باروري باشد كه مي‏تواند با درمان سرطان 5-FU رخ دهد. مطالعات انساني بيشتر براي تأييد كاربرد باليني اين يافته‏ها ضروري است.