رهبري؛ كليد نهج‌البلاغه

ديدگاه‌هاي دانشمندان غربي در قبال رهبري، ديدگاهي است كه بر اساس آن فردي كه عنوان رهبر گروه را دارد به دليل ويژگي‌هاي خاص، توانايي نفوذ در ديدگاه‌ها، نگرش‌ها، انتظارات و اهداف ديگر افراد يا گروه‌ها را دارد و نتيجه اين نفوذ نيز تحقق اهداف سازمان و يا اهداف گروهي است. در مقابل، ديدگاه امام علي (ع) نسبت به رهبري، ديدگاهي مردم‌محور است كه اگر نفوذي و فرماني وجود دارد، در جهت اهداف زيردستان و رفاه عامه مردم بوده و اگر رهبر به دنبال تحقق اهداف سازمان و مجموعه خاص خود است، اين اهداف چيزي جز رضايت مردم نيست. با وجود چنين تعريفي است كه امام علي (ع) رهبري را وظيفه‌اي سنگين و مسئوليتي دشوار مي‌داند. اين مقاله سعي بر آن دارد كه با ديدگاهي تطبيقي به مقايسه ديدگاه‌هاي انديشمندان مديريت و امام علي (ع) در مورد تعاريف، ويژگي‌ها، شرايط و مهارت‌هاي رهبر در رفتار با زيردستان و فرادستان بپردازد. اهميت و ضرورت رهبري از منظر نهج‌البلاغه به عنوان يكي از منابع غني اسلامي و هم‌چنين تعريف رهبري در ادامه خواهد آمد. البته در اين مقاله به معيارها و ويژگي‌هاي رهبري در نهج‌البلاغه، برخي از اصول مديريت و رهبري از ديدگاه نهج-البلاغه، رهبري اسلامي و روابط انساني (روابط اجتماعي) از منظر امام علي (ع) پرداخته مي‌شود و با بحث و نتيجه‌گيري به پايان مي‌رسد.