معيارهاي پزشكي و حقوقي در بررسي تحمل كيفر حبس زندانيان

Critères médicaux et juridiques dans l examen de la tolérance de l incarcération des détenus

ارزش مجازات، در بار شدن اثرات بر آن بوده و بدون ويژگي ياد شده، اعمال مجازات، كاري نامعقول خواهد بود. اما اگر بزه كار بيمار بوده و يا در شرايط سني مناسبي نباشد، إعمال مجازات اثر معكوسي داشته و در اين صورت، اصل عدالت تحت شعاع قرار مي گيرد؛ چراكه هيچ بزهكار بيمار و يا كم سن و سالي با اجراي كيفر متنبه نگشته است. با وجود اثبات مضر بودن كيفر حبس بر بزه كار در شرايط ياد شده، قانونگذار با اصرار به اجراي كيفر حبس و غير آن، ساز و كاري با عنوان عدم تحمل كيفر را پيش بيني نكرده است. درمقابل، حقوق كيفري در كنار آئين نامه هاي اجرائي، سن و شرايط جسماني و رواني بزهكار را به عنوان معيارهاي مؤثر در تحمل كيفر حبس و حتّي غير آن، مورد توجه قرار داده است. اين پژوهش با تمركز بر روي مطالب ياد شده، با روش توصيفي تحليلي ارزيابي مي‎كند كه لايحه قانون مجازات اسلامي مصوب 1390 به شرط سني بزه كار توجّه داشته و كودكان و نوجوانان را از تحمل اين مجازات معاف دانسته است. كما اينكه معافيت ياد شده، بر انتفاي مجازات دلالت نداشته و همچون بيماري هاي «سخت درمان»، تبعاتي به دنبال خواهد داشت. مستند به ماده ۵٠٢ قانون آيين دادرسي كيفري، چنانچه محكوم عليه به بيماري جسمي يا رواني مبتلا باشد و اجراي حبس و نيز ديگر مجازات ها، تشديد بيماري و يا تأخير در بهبودي وي را بدنبال داشته باشد، تعويق مجازات بدستور قاضي، با كسب نظر پزشكي قانوني تا زمان بهبودي، راهكار ارائه شدۀ قانونگذار در اين زمينه مي‎باشد. همچنين اطلاق واژۀ «مجازات» در ضمن ماده 501 قانون آيين دادرسي كيفري، مي رساند كه وضعيت جسمي بزهكار زن، اعمّ از دوران بارداري و دوران شيردهي، از ديگر مواردي است كه در تحمل كيفر حبس تأثيرگذار بوده و به تعويق اين مجازات منجر مي‎گردد.