الگويابي جنسيتي در قصه اطفال ايراني و عربي (نمونه موردي صمد بهرنگي و كامل الكيلاني)

Gender modeling in the story of Iranian and Arabic children (Case study of Samad Behrangi and Kamel Al-Kilani)

نقش و جايگاه جنسيت مؤنث در اجتماع موضوعي است كه با وجود تحولات دنياي معاصر، هنوز هم چندان مطرح نبوده و تمامي هنجارهاي اجتماعي در خدمت مردسالارانه بودن جامعه شكل گرفته‎اند. يكي از عرصه‏هايي كه نقش گسترده‎اي در شكل‎گيري جايگاه يك زن در جامعه ايفا مي‏كند، داستان و ادبيات كودك است. از اين‎رو در راستاي بازتاب نقش زن در ادبيات كودك، گريزي به دو نويسنده معاصر و مطرح كودك در دو كشور ايران و مصر زده شده تا با توجه به نمونه‏هاي مطرح‏شده به عنوان مشتي از خروار، نقش زن در جوامع ايراني و عربي بررسي گردد. صمد بهرنگي و كامل كيلاني هر دو نويسنده كودك بوده و با توجه به فضاي ترسيم شده در داستان‏هاي كودكانه در دو فرهنگ و جامعه متفاوت، باز هم نقش زن در داستان كودك مشابه است. غالب نقش‎هاي اول مرد، و زنان يا نقش‎هاي حاشيه‎اي داشته يا در راستاي پررنگ شدن نقش مردان در داستان حضور مي‎يابند. در اين پژوهش كه به شيوه كتابخانه‎اي گردآوري شده است نشان داده شده كه غالب فضايل اخلاقي و قدرت جوامع در دست مردان است و زنان در كنار جنس مذكر، يا با ازدواج و حضور مردان نمود مي‏يابند. شناخت نقش زن در داستان كودك جهت ساماندهي جايگاه زن در عنفوان كودكي بسيار مهم بوده و در راستاي اصلاح جايگاه فرودست آنان اهميت بسزايي دارد. با توجه به بالندگي ادبيات تطبيقي از جايگاه والايي برخوردار گريده و عصر انزواگرايي فرهنگي با توجه به آغاز عصر فناوري اطلاعات رو به افول است.