كاربرد انواع پسماندهاي كشاورزي به عنوان كود آلي و آثار آن بر اجزاي اكوسيستم‌هاي كشاورزي

The application of various types of agricultural waste as organic fertilizer and its effects on the components of agricultural ecosystems

منظور از كودهاي آلي، آن است كه مواد غذايي مورد نياز گياه تنها از بقايا يا توليدات موجودات زنده به دست آيند. به طور مثال، آرد پنبه‌دانه، پودر خون، پودر ماهي، كود بقاياي جانوران اهلي و لجن‌هاي گندآب‌ها نمونه‌هايي از مواد آلي هستند كه مي‌توانند به عنوان كود آلي در توليد محصولات زراعي و باغي به كار برده شوند. بر اين اساس، اوره كه داراي ساختار پيچيده‌ي كربني است و يك ماده‌ي آلي محسوب مي‌شود، به دليل اين كه يك ماده‌ي آلي مصنوعي است كه از مواد غيرآلي ساخته شده است، جزو كودهاي آلي محسوب نمي‌شود. كودهاي آلي موادي غني از عناصر غذايي هستند كه در هنگام تجزيه در خاك، مواد غذايي را با سرعت كمتري آزاد مي‌كنند و آهسته‌تر در اختيار گياه قرار مي‌دهند و همچنين بر خلاف كودهاي شيميايي قابليت حلاليت بسيار كمتري در آب دارند. اين كودها ساختاري مشابه با موجودات زنده‌ي خاك‌زي دارند. مصرف كودهاي آلي علاوه بر تأمين عناصر غذايي مورد نياز گياه، آثار مفيدي نيز بر ويژگي‌هاي خاك دارند. برخي كودهاي آلي در يكي از سه عنصر غذايي مؤثر در متابوليسم گياهان (نيتروژن، فسفر يا پتاسيم) غني هستند، ولي در دو عنصر ديگر در سطح پايين يا صفر هستند. برخي در مورد هر سه عنصرِ يادشده داراي كمبود هستند. كودهاي آلي براي تجزيه‌ و آزادسازي عناصر غذايي به موجودات خاك‌زي وابسته‌اند. بنابراين، در هنگامي كه خاك به اندازه‌ي كافي گرم و مرطوب باشد و در نتيجه فعاليت ريزجانداران را افزايش دهد، كارآيي كودهاي آلي در فراهمي عناصر غذايي مورد نياز گياه افزايش مي‌يابد.