مطالعه اثر مهاركنندگي عصاره بذر گياهان نخود Cicer arietinum و اسپرك Reseda lutea بر آنزيم هاي گوارشي تريپسين و كيموتريپسين گاوي

A study on inhibitory activity of Cicer arietinum and Reseda lutea seed extracts on bowen digestive trypsin and chymotrypsin enzymes

اندام­ هاي ذخيره­اي گياهان مختلف مانند بذر، ريشه و غده حاوي مهاركننده­ هاي آنزيمي مختلفي هستند كه اثرات مختلفي بر سيستم­هاي آنزيمي گوارشي جانوران گياه­خوار دارد. در اين بررسي اثر مهاري عصاره بذرهاي نخود و اسپرك بر دو سيستم آنزيمي تريپسين و كيموتريپسين گاوي مورد مطالعه قرار گرفت. دانه­ ها پس از شستشو، با كمك آسياب برقي كاملا پودر شدند و پس از حذف چربي و مواد رنگي با شستشو در هگزان و استون، به نسبت 6 به 1 با آب مقطر مخلوط به مدت 24 ساعت در دماي 4 درجه سلسيوس شيك شده و در نهايت عصاره­گيري با صاف كردن و سانتريفيوژ انجام گرفت. از زير نهشت عمومي آزوكازئين براي سنجش فعاليت و مهار شوندگي دو آنزيم گوارشي مهم تريپسين و كيموتريپسين خالص گاوي استفاده شد. همچنين از فراكسيون­هاي مختلف عصاره بذرها كه با استفاده از ترسيب در نمك آمونيوم­سولفات تهيه شده بودند نيز به ­منظور بررسي اثر مهاركنندگي استفاده شد. نتايج نشان داد كه عصاره خالص اسپرك و نخود سياه به­ ترتيب 72 و 66 درصد تريپسين و 47 و 31 درصد كيموتريپسين گاوي را مهار كرد. عصاره نيمه خالص 20-0 درصد اسپرك در بين ساير فراكسيون­ ها بيشترين اثر مهار كنندگي را بر تريپسين (54%) و كيموتريپسين (42%) نشان داد. فراكسيون 20-0 نخود فعاليت كيموتريپسين را تا 44 درصد مهار كرد در حالي كه بيشترين اثر مهاري روي تريپسين در فراكسيون 40-20 درصد و به مقدار 56 درصد ثبت گرديد. ساير فراكسيون ­هاي هر دو بذر مورد بررسي (80-60 و 90 درصد) اثر مهاركنندگي كمتري بر هر دو سيستم آنزيمي نشان دادند.