نقش ساختارها در كنترل فرونشست محدوده شهري اصفهان

فرونشست زمين در استان اصفهان به يكي از چالش ها و دغدغه هاي روز جامعه تبديل شده است، به‌گونه‌اي كه در محدوده شهري اصفهان و بناهاي تاريخي آن گاه‌وبيگاه شاهد ايجاد شكستگي ها و فرونشست بخشي از زمين و آسيب هاي مربوط به آن هستيم. بر پايه محاسبات انجام‌شده با استفاده از روش InSAR، ميزان نرخ فرونشست براي محدوده شهري اصفهان بين 5 تا 50 ميليمتر بر سال (Goorabi et al, 2020) است، اما الگوي كنترل‌كننده اين اختلاف فرونشست ناشناخته مانده است. در اين پژوهش به جمع‌آوري و شناسايي گسل-هاي سطحي اصلي و گسل هاي پي‌سنگي حاصل از پردازش ژئوفيزيك هوايي در ناحيه شهري اصفهان پرداخته شده كه حاكي از دو روند اصلي شمال شرقي- جنوب غربي و شمال غربي- جنوب شرقي براي گسل ها است. مطالعات و اندازه‌گيري‌هاي ميداني انجام پذيرفته نيز نشانگر دو امتداد كلي شمال غربي- جنوب شرقي و شمال شرقي- جنوب غربي براي شكستگي هاي سطحي ناحيه شهري اصفهان است. از سوي ديگر مطالعات آب‌وخاك انجام‌گرفته، دليل اصلي فرونشست در محدوده شهري اصفهان را برداشت كنترل نشده آب زيرسطحي و عدم جريان رودخانه زاينده‌رود در حوضه زاينده‌رود مستند كرده اند. تركيب نتايج مطالعات ساختاري اين پژوهش و ديگر مطالعات انجام پذيرفته، نشانگر تطابق و تسهيل‌كنندگي امتداد گسل هاي سطحي و پي‌سنگي با الگوي فرونشست منطقه شهري اصفهان است.