بررسي انديشه اجتماعي ناصرخسرو

Researching the social thought of Nasser Khosrow

در عرصة ادب فارسي، نويسندگان و شاعران با تأثّر از جامعه‌ي خود، انعكاس دهنـدة محـيط اجتمـاعي و واقعيـت‌هـا، مقتضيات، فرهنگ و هويت جامعة خويش هستند. آن‌ها همواره براي رفع، اصلاح و زدودن معضلات اجتماعي از زندگي انسان‌ها و ارتقا و تكامل فردي و اجتماعي آنـان كوشيده‌اند. براين‌اساس، انديشه در باب مسائل اجتماعي، در سراسر طول تاريخ ادب فارسـي و در آثـار شاعران و نويسندگان اين سرزمين همواره نمود داشته است؛ از جمله شاعراني كه در اين زمينـه آثـار ارزشمندي آفريده‌اند، ناصر خسرو قبادياني است. از اين‌رو پژوهش حاضر بـه طـور كلي به بررسي انديشه‌هاي اجتماعي ناصرخسرو و تبيين مسائل اجتمـاعي عصر وي پرداخته است. روش بررسي اين مطالعه تحليل اسنادي است. در اين روش منابع اصلي مورد استفاده، كتب و مدارك منثور و منظومي است كه از دوره‌هاي گذشته به جاي مانده است. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه ناصرخسرو پيشتاز تمام شـاعراني است كه هر يك، به نحوي، به مسائل اجتماعي جامعه‌ي خويش توجه كرده‌اند. زندگاني ناصرخسرو، مقارن با يكي از اعصار پراضطراب و نابسامان و منحط تاريخ ايران است، كه در آن، كشتار، آزار، غارت، چپاول و ظلم و اجحاف امري متداول و عـادي اسـت. ايـن عهـد، دوران تعصب و عناد شديد مذهبي و ديني ميان فرقه‌هاي مختلف اسلامي است.