سنجش از دور كاني­هاي مرتبط با منابع زمين­ گرمايي در ژئوتوريسم و اكتشاف منابع؛ مطالعه موردي تفتان، جنوب­ شرق ايران

Remote Sensing of Geothermal-Related Minerals for Geotourism and Resource Exploration; Taftan, Southeast of Iran

كوه تفتان با دارا بودن آثار متعددي از قبيل دودخان، چشمه آب­گرم، سنگ‌هاي آتشفشاني و مناطق دگرساني داراي ارزش ژئوتوريسم و اكتشافي مي‌باشد. اين مطالعه با هدف شناسايي كاني­هاي مرتبط با منابع زمين‌گرمايي در كوه تفتان واقع در جنوب‌شرق ايران با كمك تصاوير استر و لندست 7 انجام گرفته است. تلفيقي از مجموعه باندهاي مرئي- فروسرخ نزديك لندست 7 و فروسرخ موج كوتاه استر (بنام تصوير تلفيقي) براي مطالعات كاني­ شناسي مناطق دگرساني و چشمه ­هاي آب­گرم مورد استفاده قرار گرفت. براي نقشه ­برداري كانيهاي مناطق دگرساني و نهشته­ هاي چشمه­ هاي آب­گرم از روش هيبريد، مركب از نسبت باندي و آناليز مولفه اصلي استفاده گرديد. كانيهاي دگرساني بارز شده در كوه تفتان توسط دگرساني­ آرژيليك در مطالعات ميداني تاييد شدند. موقعيت تعدادي از چشمه­ هاي آب­گرم دامنه كوه تفتان با كاني‌هاي بارز شده حاوي Ca، Fe و K مانند كلسيت، ژيپس و ژاروسيت هماهنگي داشت. با توجه به نتايج مطالعات دورسنجي و ميداني مي­توان نتيجه گرفت كه آثار و دگرساني­هاي ناشي از وجود انرژي زمين­ گرمايي در كوه تفتان، اين منطقه را از نظر ژئوتوريسم و اكتشافي غني كرده است.

Taftan possess great value for geotourism and resource exploration activities due to existence of different fumarole emission, hot spring, volcanic rocks and altered area. The aim of this study is identification of surface key minerals associated with geothermal resources in Taftan, southeast of Iran, using ASTER and Landsat 7 images. A combination of Landsat 7 visible-near infrared and ASTER short-wave infrared bands (called combined image) was used to study mineralogy of alteration zones and hot springs. A hybrid method, consisting of band ratio and principal component analysis, was used for mapping minerals in altered areas and the hot springs deposits. Altered minerals were detected in argillic alteration zone in Taftan. The situation of a number of hot springs in slopes of Taftan was coordinated with minerals containing Ca, Fe and K such as calcite, gypsum and jarosite. According to the results of remote sensing and field data, it can be concluded that the alteration key minerals and effects caused by geothermal energy in Taftan have enriched this area for geotourism and exploration activities.