مقايسه بين روش پالايش تطبيقي و نقشه برداري زاويه طيفي در تصاوير ماهواره اي استر براي بارزسازي پهنه هاي دگرساني، مطالعه موردي: معدن فيروزه نيشابور

Comparison between matched filtering (MF) method and spectral angle mapper (SAM) in Aster satellite images for detection of alteration zones, case study: Neyshabour Turquoise mine

معدن فيروزه نيشابور در يك توالي آتشفشاني-رسوبي ترشيري مربوط به زون بينالود در شمال شرق ايران واقع شده است. مهترين واحدهاي سنگي در اين منطقه عبارتند از آندزيت، تراكي آندزيت، تراكيت و پيروكلاستيك كه از نظر سني متعلق به ائوسن هستند. اغلب واحدهاي آندزيتي، تراكي­آندزيت و تراكيت كه تحت تآثير دگرساني هاي گرمابي قرار گرفته اند، ميزبان اصلي رگه­ ها، رگچه ­ها و دانه­ هاي با كيفيت و كميت بالا از فيروزه هستند. در اين پژوهش بارزسازي زون­هاي دگرساني گرمابي با استفاده از روشهاي پالايش تطبيقي (MF) و نقشه بردار زاويه طيفي (SAM) روي تصاوير استر صورت گرفته است. براساس پردازش­هاي انجام شده و مطالعات صحرايي، زون­هاي دگرساني گرمابي را مي­توان به پنج گروه تقسيم كرد: زون­هاي سيليسي – گوسان، سريستيك، پروپيليتك، آرژيليك و آرژيليك پيشرفته. الگوريتم MF به وضوح پهنه­هاي دگرساني گوسان در منطقه مورد مطالعه را بارز نمود. علاوه بر اين روش SAM نيز براي شناسايي زون­هاي دگرساني سريستيك، پروپيليتك، آرژيليك و آرژيليك پيشرفته نتايج بهتري را نشان داد و از اين رو مي­تواند زمين­ شناسان را براي يافتن انديس­هاي جديد از كاني­زايي فيروزه در مناطق ديگر پيش از بررسي ­هاي ميداني دقيق و پرهزينه كمك كند.

The Neyshabur turquoise mine is hosted by a Tertiary volcano-sedimentary sequence that belongs to the Binaloud zone, in northeastern Iran. Andesite, trachyandesite, trachyte lavas and pyroclastic rock units of the Eocene are among the most important lithologies in the study area. The hydrothermally altered part of andesite, trachyandesite, and trachyte units are the main hosts of high quantity and quality veins, veinlets for turquoise. In this research, recognition of hydrothermal altered rocks was carried out using matched filtering (MF) and spectral angle mapper (SAM) on the digital subset ASTER data. According to the outcome of these processing and field studies, hydrothermal alteration zones could be classified into five groups: silicic-gossan, serisitic, propylitic, advanced argillic and argillic zones. The MF algorithm shows very clearly the gossan altered zones in the study area. Moreover, the results indicate that SAM method is promising for identifying serisitic, propylitic, advanced argillic and argillic zones and can assist exploration geologists to find new prospects of turquoise mineralization in the other regions before costly detailed ground investigations.