مديريت بازمصرف زهاب كشاورزي در ايران: چالش‌ها و فرصت‌ها

رشد روزافزون جمعيت، محدوديت منابع، تغيير اقليم، كيفيت آب روبه‌كاهش و افزايش رقابت بين بخش‌هاي مختلف مصرف كننده آب، از عوامل محدودكننده عرضه مستمر براي تأمين تقاضاي آب كشاورزي هستند. مديريت مصرف آب در بخش كشاورزي در ايران (به عنوان پرمصرف‌ترين بخش از منابع آب شيرين دردسترس) به جهت محدوديت منابع و لزوم تأمين امنيت غذايي حائز اهميت بالايي است. در اين زمينه، منابع غيرمتعارف آب در سراسر جهان، به‌عنوان راهكاري براي برون‌رفت از بحران آب توجه زيادي را به خود جلب كرده است. حفظ منابع آب‌وخاك به‌عنوان يكي از اهداف كليدي در مديريت كشاورزي مطرح مي باشد و ازاين‌رو، هر منبعي نمي‌تواند براي تأمين آب مناسب باشد. براين‌اساس، در كنار اشاره به مصارف مختلف زهاب كشاورزي مانند آبزي پروري و كمك به تأمين امنيت غذايي، در اين مطالعه به ارزيابي پتانسيل استفاده مجدد زهاب براي آبياري محصولات پرداخته مي شود. با استفاده از تجربه‌هاي مشابه در جهان، وضعيت فعلي استفاده مجدد زهاب كشاورزي در ايران و موانع آن با تأكيد بر كيفيت منابع بررسي مي‌شود. بر اساس نتايج اين مطالعه، استفاده مجدد از زهاب در صورت برنامه ريزي و مديريت مناسب، ضمن بهبود وضعيت زيست‌محيطي، سبب كاهش نسبي برداشت از منابع آب هاي زيرزميني مي شود. اين مي تواند به طور قابل‌توجهي بر تنش آبي مؤثر باشد و گامي رو به جلو در نيل به‌سوي اهداف توسعه پايدار تلقي شود.