امكان‌سنجي معامله در فضاي سايبر بر اساس فقه اماميه

موضوع مورد بحث در اين نوشتار معاملات در فضاي مجازي و حكم آن است. در اين نوشتار به پاسخ به اين سؤال پرداخته مي‌شود كه آيا معاملات در فضاي مجازي از نظر شرعي داراي وجاهت است؟ مسئله‌اي كه در اينجا باعث شكل‌گيري اين پرسش شده اين است كه فضاي مجازي با فضاي عيني داراي تفاوت‌هاي ماهوي است و اين تفاوت در چيستي وجودي سبب مي‌شود تا اين شبهه ايجاد شود كه احكام فضاي حقيقي در فضاي مجازي قابل اجرا نيست. از اين رو براي حل اين مسئله پرسش فوق مطرح مي‌شود. با بررسي انجام شده نتايج نشان مي‌دهد برخي از شرايط عقود در فضاي مجازي به دليل ماهيت آن محقق نمي‌شود مانند بلوغ. در اين ميان برخي از اين شرايط موضوعيت داشته و برخي طريق رسيدن به هدف ديگري است. شرايطي كه طريق رسيدن به هدف ديگري است را مي‌توان با راه‌هاي ديگر جايگزين نمود و معامله مجازي را تصحيح نمود ولي شرايطي كه موضوعيت دارد، قابليت جايگزيني ندارد و معامله مجازي در صورت فقدان آن صحيح نيست.