بررسي عناصر داستاني در داستان رستم و اسفنديار

Investigation of fictional elements in Rostam and Esfandiar s story

بيان مسأله: هر اثر ادبي داراي ويژگي هاي است كه با شناخت آن ويژگي ها مي توان درك بهتري از آن به دست آورد. عناصر داستان، اجزاي بنيادين تشكيل دهنده ي داستان است. چينش و حضور عناصر داستان در ادبيات داستاني نقش بسيار مهمي دارد. داستان دربردارنده ي چند عنصر اصلي است: پيرنگ، شخصيت، معنا، روايت و زاويه ي ديد. نويسنده با افزودن عناصري نظير شخصيت، گفتگو و صحنه به پيرنگ داستانش رنگ و بوي ويژه مي‌دهد. شناخت عناصر داستان و بررسي آن ها به مخاطب كمك مي كند كه دسته بندي و خوانش بهتري از متن داشته باشد. براي نگارش يك داستان موفق بايد درك درستي از عناصر بنيادين داستان‌گويي داشت. داستان هايادبيات كهن فراخور حال مخاطب مفاهيم و انديشه هايي را در خود دارند كه با شناخت عناصر داستاني مي توان درك بهتر و لذت بيشتري از آن ها برد. هدف: شاهنامه فردوسي يكي از آثار گرانبهاي ادب فارسي است كه داستان قهرمانان و شخصيت ها به خوبي بيان نموده و هرچند عناصر داستاني مربوط به نثر است اما شيوه ي بيان داستاني فردوسي تمامي عناصر را در متن داستان به با هنرمندي و شايستگي گنجانده است. داستان رستم و اسفنديار، داستاني است كه نويسنده با بيان مفاهيم اجتماعي، فرهنگي و … سعي دارد تضادها و نگرش هاي يك دوره ي خاص را بيان كند. روش تحقيق: روش پژوهش در اين مقاله توصيفي- تحليلي و گردآوري داده ها به شيوه ي كتابخانه اي است. نتايج تحقيق: بر اساس اين مطالعه، عناصر داستاني از قبيل طرح يا پيرنگ شخصيت، نماد، زاويه ديد، درون مايه، باورپذيري، لحن و معاني، هر يك به گونه اي خاص در ساختار تركيبي داستان مؤثر افتاده است كه خواننده در پايان خوانش اثر، طراوت و لذت ادبي آن را بسته به نوع سليقه و گرايش ذهني خويش درك مي كند.