سلسه مراتب جذب شاگرد در نظام آموزشي نقاشي ايران دورهي اسالمي پيش از اشاعه ي انديشهي تجدد

از مشكالت اصلي مطالعات نقاشي ايران، نبود منابع كافي است كه موجب پنهان ماندن بسياري از حقايق شده است.اگرچه در برخي كتب توصيفاتي آمدهاست، اما اين اطالعات به گونهاي نيستند كه تصويري روشن ارائه دهند. براي نمونه، ميتوان به كمياب بودن اطالعات دقيق در حوزه آموزش نقاشان و ناياب بودن سخناني دقيق پيرامون سلسله مراتب جذب شاگردان اشاره نمود. با وجود ناياب بودن دادهها، در برخي از متون فتوتگران، با توصيفاتي در روش جذب شاگردان روبرو ميشويم كه ميتوان از آن به عنوان مقياسي براي تعميم آن در حوزه آموزش نقاشي استفاده نمود. اگرچه توصيفاتي قطعي نيستند، اما ميتواند شمايي كلي ارائه دهند. اين تصوير ساخته شده از شرايط نظام آموزشي شايد بتواند برخي پيوستگيها در ساختار نظام نقاشي را از نگاهي متفاوت تعريف نمايد. در اين پژوهش، براي پر كردن خالء اطالعاتي موجود، منابع ساير مشاغل مورد بررسي قرار گرفتهاند تا بتوان تصويري از سلسلهمراتب جذب شاگردان ارائه داد. براي اين منظور، اسناد مورد بررسي نظري و تحليل قرار گرفتند. سؤال اصلي پژوهشگران اين است كه هنرمندان نقاش براي انتقال دانستههاي فني و اخالقي حاكم بر حرفهي خويش از چه ساز و كاري براي انتخاب شاگردان استفاده مينمودند؟ از نتايج بدست آمده، ميتوان به اخالقمدار بودن، مسئله ي شناخت و اهليتداشتن در جذب شاگردان اشاره نمود كه همين موضوع موجب گرديده بود كه ابتدا نزديكترين افراد براي انتقال دانستهها در نظر گرفته شوند و در مرحله بعد آشنايان دورتر و افراد ناشناس، كه البته اين افراد بايد آزمونهاي اخالقي پنهان در مسير آموزش را با موفقيت پشت سر ميگذاشتند تا بتوانند اليق يادگيري باشند.