انسان وجودگرا از منظر سارتر مطالعه تطبيقي بن مايه هاي اگزيستانسياليستي در نمايشنامه فاووست گوته و فاووست پسوآ

مقاله ي حاضر كه به روشي كيفي و توصيفي- تحليلي بوده، با مقايسه ديدگاه فيلسوف و نمايشنامه نويس آلماني، ولفگانگ-گوته در نمايشنامه فاووست و نويسنده ي پرتغالي، فرناندو پسوآ، در اثري به همين نام، مي كوشد تا شباهت ها و تفاوت هاي فكري دو نويسنده را كه به نظر «وجودگرايانه» است، نشان دهد. رويكرد ژان پل سارتر نسبت به وجودگرايي و تفكر خاص او در هر دو نمايشنامه فاووست بررسي شد. بررسي تطبيقي دو اثر از آن جايي ضروري مي نمايد كه به بهانه مقايسه مي توان به منشاء ارتباط هاي فكري دو نويسنده پرداخت و راه و روش شخصي هركدام از آن ها را به رغم وجود انديشه اي مشترك بررسي كرد. هدف ما در پژوهش آن است كه ببينيم خوانش وجودگرايانه در هر دو نمايشنامه تا چه حد امكان پذير است و در اين راستا به اين پرسش پاسخ خواهيم داد كه بن مايه هاي وجودگرايانه تا چه ميزان در هر دو نمايشنامه يافت مي شوند؟ يافته ها نشان مي دهد كه فاوست با شيوه اي وجودگرايانه، پس از آگاهي از موقعيت خويش، آزادانه سرنوشتش را به دست گرفته و با طرح هاي خود، ماهيتش را شكل مي بخشد. او تسليم شرايط جبري نشده و با انتخاب و عمل و با انكار پروردگارش به پيش مي رود. همچنين مضاميني از قبيل هستي، طرح، آزادي، عمل، انتخاب و مرگ، به عنوان شاخص ترين بن مايه هاي مورد استفاده در دو اثر بودند. فاووست در اثر گوته، از ميزان ديالوگ بالا و پرحجمي استفاده مي كند. تنها در بعضي قسمت ها كه كاملاً دروني و مربوط به مسائل وجداني اش مي شوند از تك گويي استفاده مي كند. اين در حالي ست كه فاووست پسوآ اكثرا بر روي تك گويي بنا شده است.