بررسي و تحليل ساختار نامه هاي امام باقر (ع)

يكي از روش‌هاي نظام‌مند جهت شناسايي الگوي روابط علي ميان مجموعه‌اي از شاخص‌هاي متعدد و متنوع تحليل ساختاري است. با وجود اينكه شخصيت امام محمد باقر(ع) نزد دانشمندان اسلام شخصيت يگانه‌اي است، ولي بسياري از آموزه‌هاي امام از جمله تحليل ساختاري نامه‌هاي آن حضرت بدون تحليل باقي مانده است، به همين جهت پژوهش حاضر با هدف بررسي تحليل ساختار نامه‌هاي امام نگاشته شده است، روش تحقيق توصيفي- تحليلي و با توجه به منابع كتابخانه صورت گرفته است. بررسي اين نامه‌ها از دو منظر ساختار بيروني؛ مانند يعني تعداد نامه، مقصدنامه، سيستم انتقال... و ساختار دروني از جمله؛ شروع و مقدمه آن، يادكرد از مخاطب، حجم متن نامه...صورت پذيرفته است. نتايج تحقيق نشان داده است كه از امام 19 نامه به جاي مانده است كه از نظر ساختاربيروني شكل و ساخت نامه‌ها حاكي از بهره بردن امام از شيوه متعارف و معمول آن زمان در نامه‌نگاري است. در ساختار دروني نيز عواملي تاثير داشته است، از جمله اينكه به دليل غير رسمي‌بودن عمده نامه‌هاي امام (عليه‌السلام) تعبير «من ... الي ...» كه در آن زمان نامه‌هاي رسمي‌با آن آغاز مي‌شده در نامه‌هاي امام (عليه‌السلام) وجود ندارد. همچنين به دليل اينكه بسياري از نامه‌هاي امام (عليه‌السلام) پاسخ به سؤال بوده است و به حالت توقيع در ذيل نامه ارسال شده نگاشته شده فاقد مقدمات متعارف بوده است.