وحدت وجــود در عــرفان اســلامي

يكي از مباحث كليدي در عرفان اسلامي ، بحث وحدت وجود است كه همواره بين پژوهشگران ديني حوزه عرفان بر سر آن بحث هاي فراواني وجود داشته است.وحدت وجود يعني هيچ دوئي و دوگانگي در عالم نيست و هر چه هست وحدت محض است. جايگاه بزرگ ابن عربي باعث شد علماي زيادي در وحدت وجود دنبال روي او باشند و اين جريان فكري را ادامه دهند . از اين رو مسئله وحدت وجود به يكي از بزرگ ترين مسائل در فلسفه و عرفان و ساير علوم ديني و بخصوص در دين اسلام تبديل شد و همواره در صدر مباحث فلسفي جايگاهش مي درخشد. ملاصدرا از دو راه برهان صديقين و تحليل عليت به اثبات وحدت وجود پرداخته است و دو برهان براي اين اثبات ارائه كرده است.تصوف نيز به وحدت شخصي وجود معتقد بوده و گفته اند كه تقسيم ها به وحدت و كثرت اشتباه است زيرا هر چه هست وحدت وجود است.در قسمت وحدت وجود و توحيد وجودي ، دو ساحت ايجابي و سلبي وجود دارد و توحيد در مبحث اعتقادي در سه مبحث اعتقادي علم كلام،مطلق مباحث خداشناسي و اعتقاد انسان به يگانگي خداوند بكار مي رود.از ميان شعرا و نويسندگان هم ،افراد زيادي به وحدت وجود اشاره داشته و به آن معتقد بوده اند ؛ چه افراد مسلمان مانند شيخ محمود شبستري و مولانا و چه افراد غير مسلمان مانند لئو تالستوي روسي كه به وحدت وجود در نوشته هايش اشاره داشته است .