تبيين عشق حقيقي و مجازي با تاكيد بر نظر ملاصدرا

يكي از ارزشمندترين ، ناشناخته ترين ، جذاب ترين و زيباترين شگفتي هاي و نظام خلقت عشق‌ است‌ ؛ اين پديده شبيه ترين پديده است به وجود په از نظر مفهوم و چه از نظر حقيقت ؛ مفهوم آن‌ در غايت‌ ظهور و بروز است و كنهش‌ در غايت‌ خفاست‌. در ناشناخته‌ بودن‌ آن‌، همان‌ بس‌ كه‌ اظهاراتي متفاوت و حتي گاهي متناقض از ‌ بزرگان اهل معرفت و حكمت در مورد آن بيان مي شود . تعابير متفاوت‌ و متناقض‌ بيانگر عظمت‌ و جلال‌ اين‌ واقعيت‌ است‌ . در واقعيت به مثابه شرابي است مرد افكن و گاهي در هيبت غولي هولناك جلوه گر مي شود . برخي در اثر كشف‌ و شهودهاي‌ عارفانه‌ به حقيقتش دست يافته و برخي نيز با مجازش مانوسند . صدرالمتالهين شيرازي و هم كيشانش مجازش را پلي مي دانند براي رسيدن به عشق ناب ، حقيقي و مطلوب و مقصود عارفان كه در اين ميان از آراء‌ حكيماني‌ چون شيخ‌ الرئيس‌ نيز براي روشنگري بهتر بهره‌ جسته است ‌.