بررسي ارتداد در فقه مذاهب اسلام

در بررسي ارتداد ، يكي از مباحث فقه سياسي اسلام است كه از اهميت زيادي برخوردار است و آيات و روايات زيادي به آن اشاره دارند. از آنجا كه در فقه اسلام احكام و مجازاتهاي خاصي براي ارتداد بيان شده، بنابراين طرح اين موضوع كه ارتداد چيست و شرايط و موجبات آن كدام اند، حائز اهميت است. همه مذاهب اسلامي، ارتداد را جزء جرمهاي موجب مجازات دانسته اند، اما برخي از مذاهب فقهي اسلامي ارتداد را جزء حدود برشمرده اند و برخي هم واژه تعزير را براي آن مناسب دانسته اند، از آن ميان بسياري از فقهاي شيعه هنگامي كه از حدود نام برده اند، جرمهايي همچون زنا، قذف، شرب خمر، سرقت و محاربه را به طور صريح تحت عنوان حد ذكر نموده اند و برخي از جرمهاي ديگر از قبيل ارتداد را تحت عناوين ديگري از قبيل «كيفرهاي گوناگون» يا «خاتمه در كيفرهاي ديگر» مورد بحث قرار داده اند. برخي از فقها هم تحت عنوان تعزيرات از ارتداد سخن به ميان آورده اند، چنان كه امام خميني(ره) پس از حدود، زير عنوان «خاتمه في ساير العقوبات»، از جرم ارتداد و برخي جرمهاي ديگر بحث نموده است. در ميان مذاهب چهارگانه اهل تسنن، شافعيه و مالكيه ارتداد را از جرايم موجب حد دانسته و حنابله و حنيفه آن را از جرايم موجب تعزير به حساب آورده اند.