بررسي مسائل هيدروليكي و مقايسه مشخصات فيزيكي و هيدروليكي مجاري تحت فشار (تخليه كننده تحتاني) سدها در ايران

مجرای تخلیه كننده تحتانی یكی از ابنیه های هیدرولیكی مهم یك سد میباشد . بدلیل اهمیتی كه این سازه ها دارند و بلحاظ سرعت زیاد جریان (بخصوص درمحل قرارگیری دریچه ) و همچنین عدم اطلاعات كافی در زمینه عملكرد مناسب هیدرولیكی آنها ، انجام تحقیقات و بررسیهای بیشتری در این زمینه احساس میگردد . این مقاله با بررسی هفت مجرای تحتانی در ایران، ضمن معرفی ومقایسه این طرح ها از نظر پارامتر های هیدرولیكی و فیزیكی ، عملكرد هیدرولیكی آنها و روشهای توصیه شده جهت بهبود آنها را مورد بحث وبررسی قرارمی دهد . مشكلاتی كه از جنبه هیدرولیكی گریبانگیر این طرح ها میگردد، شامل : ۱- برخورد جت آب خروجی از دریچه به دیوارها وسقف پائین دست ، ۲-عدم تطابق دبی عبوری مورد نظر در طراحی با دبی عبوری واقعی ، ۳- ارتعاش مخرب دریچه سرویس بر اثر عملكرد توام دریچه سرویس ودریچه اضطراری ، ۴- رخداد پدیده كاوتاسیون در محدوه جلو دریچه - سرویس و در صورت عملكرد توام دو دریچه سرویس و اضطراری ، ۵- وقوع پد یده كاویتاسیون در محدوده بین دو دریچه ، ۶ خیزش آب در قسمتی از مجرای پائین دست دریچه كه دارای محور قوسدار میباشد