بررسي پديده واكنش قليايي سنگدانه هاي بتن در مراحل مختلف مطالعات سد سازي با عنايت ويژه به روشهاي تسريع شده

بررسی و انتخاب منابع قرضه ( سنگدانه های بتن ) مناسب در اطراف ساختگاه پروژه های زیر بنایی از جمله مباحث مهم درمطالعات مراحل شناخت ، توجیهی و تفصیلی آنها از نظر فنی و اقتصادی می باشد. سنگدانه های بتن باید علاوه بر مشخصات فیزیكی مناسب ، درطول عمر مفید سازه از پایانی كافی برخوردار باشند . یكی از علل خرابی سازه های بتنی پدیده واكنش قلیایی سنگدانه ها است كه میان بعضی سنگدان ه ها و قلیایی های سیمان در مجاورت رطوبت رخ میدهد . این واكنشها پس از گذشت حدود ۵ الی ۱۰ سال بتدریج باعث انبساط غیر عادی و ترك خوردگی اعضای بتنی میشود .روشهای ارزیابی سنگدانه ها از لحاظ پدیده واكنش قلیایی از تنوع زیادی برخوردارند . آزمون پتروگرافی قادر اس ت اطلاعات بسیار مفیدی درباره میزال های تشكیل دهنده سنگ در اختیار قرار دهد . بعضی روشهای شیمیایی نیز میتوانند برای تحقیق درباره میزان مواد مضره در سنگدانه مفید باشند . بهترین روشهای بررسی پدیده واكنش قلیایی سنگدانه ها ، آنهایی هستند كه منشورهایی از بتن یا ملات حاوی سنگدانه مورد مطالعه در محفظه كنترل شده ای ( رطوبت و دمای بالا همراه با قلیایی ها یا نمك های خورنده ) ، به مدت معین نگهداری و طول نمونه ها در فواصل زمانی معین اندازه گیری می شود . بعضی از این روشها طولانی مدت ( شش ماه ، یكسال یا بیشتر ) و بعضی دیگر ظرف چند ساعت جواب می دهند ولی روشی باید انتخاب شود كه حتی الامكان سریع ، ساده ، كم هزینه و ازهمه مهمتر قابل اعتماد باشد، زیرا اگر سنگدانه ای كه واكنش زا نیست ، فعال تشخیص داده شود ممكن است هزینه زیادی بابت تغییر منبع قرضه و فواصل حمل طولانی تر به پروژه تحمیل شود و اگر سنگدانه ای كه واكنش زا است غیر فعال تشخیص داده شود ، ممكن است عمر مفید سازه بشدت كاهش یابد .