تعالي گرايي اخلاقي و حقوق شهروندي در ساختار سياسي شايسته مدار علوي

روابط جامعه و دولت از دیرباز تاملات فراوان فلسفی و جامعه شناختی را برانگیخته است. نگاه تجویزي به این روابط با بهره گیري از الگوهاي فراجامعه اي و ثابت، به فلسفه محدود نمی گردد. هر تفكري كه از اصول پایدار و ابدي تغذیه شده و زندگی اخلاقی را بر منافع زودگذر تقدم می بخشد، الگویی خاص را براي زندگی اجتماعی پیشنهاد می كند. در این رابطه، اندیشه شیعی، به طور مشخص سخنان و سیره علی (ع) و نهج البلاغه او، حاوي چهارچوب هاي ویژه و شیوه هاي رفتاري خاص براي تنظیم روابط اجتماعی است. این اندیشه دولت و جامعه را به هم پیوند زده و سرنوشت و جهت گیري مشتركی را براي آنها درنظر دارد. بدین لحاظ، ساخت و عملكرد این دو حوزه روابط درهم تنیده اي را بازنمایی می كنند. این نوشتار توام با بررسی هماهنگی ساختاري و عملكردي جامعه و دولت دینی به آزمون این فرضیه می پردازد كه در ساختار سیاسی شایسته مدار علوي، ایجاد و ارتقاي تعالی گرایی اخلاقی در جامعه با پاسداشت حقوق شهروندي منافات ندارد، بلكه مهم تر، با نقض آن قابل تحقق نخواهد بود. در این فرض، با انتخاب و اراده عمومی، قدرت سیاسی به شایستگان اخلاقی تفویض می گردد تا با پاسداشت حقوق همه شهروندان، تعالی گرایی اخلاقی را در جامعه تحقق بخشند.