توبيخ عثمان ابن حنيف يادگاري در تاريخ كارگزاران مسلمان : شرح نامه ي 45 نهج البلاغه با تاكيد بر وقايع بصره و زندگي نامه عثمان بن حنيف

عثمان ابن حنیف انصاري، برادر كوچكتر سهل بن حنیف، از اصحاب پیامبر اسلام و امیر المومنین (ع) بوده و در جنگ هاي احد و صلح حدیبیه با رسول خدا (ص) حضور داشته است. وي در سال 36 ه. ق از طرف علی (ع) به سمت فرمانداري بصره منصوب گردید و پس از مدتی به امام (ع) خبر رسید كه در میهمانی یكی از ثروتمندان بصره شركت جسته كه در آن تمام میهمانان از ثروتمندان شهر بصره بوده اند و هیچ فقیري در آن حضور نداشته است. امام نامه شدید اللحنی به او نوشته و وي را به جهت این رفتار توبیخ نموده است. این نامه (نامه 45 نهج البلاغه) حاوي دیدگاه هاي علی (ع) نسبت به كارگزاران و فرمانداران می باشد و درآن متذكر می گردد علیرغم شخصیت قابل توجه افراد، هیچ اغماضی نسبت به بی اعتنایی ایشان در مورد مستضعفان و میل و گرایش به ثروتمندان و صاحب منصبان، نخواهد داشت و فرمانداران و كارگزاران باید به این اصل پایبند باشند.