نماد پردازي اعداد در معماري اسلامي ايراني با تاكيد بر عدد چهار

صور نمادین كه جنبه هاي محسوسی از واقعیت ماورإ طبیعی بوده ،موجودیت خود را دارند و خواه انسان از آنها باخبرباشد یا نباشد حاوي ویژگیهاي روحانی و داراي ماهیت ملكوتی بوده اند . معماران گذشته دوست داشتند در كار خود اعدادي را كه نزد شیعیان مقدس هستند به گون هاي در كالبد ساختمان نمودار سازند و این كار دشواري بوده كه هم ساختمان ، منطقی و با كاربرد باشد و هم سنت اعداد در آن مراعات شده باشد.بررسی چگونگی تأثیر گذاري اعداد بصورت رمز پردازي شده در هندسه بنا و آرای هها و نقش نمادین اعداد در معماري سنتی ایران و معماري اسلامی موضوع پژوهش بوده است. در بخش دیگر این مقاله به معرفی عدد چهار در معماري اسلامی و الگوهاي برگرفته شده از عدد چهار پرداخته شده است. در معماري دوره اسلامی به هندسه بسیار اهمیت داده شده و معمار تابع اصول فرا طبیعی و معتقد به تقدس در معماري بوده و اثر ساخته شده داراي زبان نمادین با ویژگیهاي روحانی بوده است. این نمادها را كه باید واجد معنی ناشی از بینش معمار و سازنده اثر دانست، در این پژوهش بررسی گردیده و با بكارگیري مفاهیم و رویكردهاي تطبیقی،نقش اعداد در معماري ایرانی اسلامی تحلیل گردیده است. نمادها و صور نمادین،نشانه اي از وجودي عظیم تر در عوالم ماوراء است و نمادها افزون بر ساحت مادي و زمینی دارا ي ساحت ملكوتی وباطنی بوده اند. روش پژوهشی مورد استفاده در این مقاله،روش توصیفی، تاریخی و روش تحلیل داده ها تطبیقی بوده ،روش گرد آوري داده ها بصورت اسنادي وفیش برداري و كتابخانه اي بوده است. در پایان نتیجه گرفته شده هدف هنر علی الخصوص معماري ایرانی قرب الهی بوده و رسالت معمار در این بوده كه انسان را متوجه معنا و عالم بالا كند، و هنر با تلطیف روح ،هواهاي نفسانی را در وجود او مهار نماید و كمال جویی و توجه به عالم ماورا ء را در انسان پرورش دهد و دستیابی به وحدت و نمودارسازي وحدت در كثرت بوسیله هنر م یبایست در یك فرآیند تجرید و با یك بیان رمزي صورت پذیرد.