سيماي معاد درآثار جامي

یكی از مسائل مهم كه از دیرباز مورد توجه ادیان و متكلمان و فلاسفه و عارفان قرار گرفته، مسئله معاد و زندگی بعد از مرگ است و موضوع معاد و جاودانگی از نظر اهمیت ، بعد از مسئله توحید، مهمترین مسئله دینی و اسلامی است. نورالدین عبدالرحمن جامی ، شاعر عارف قرن نهم هجري است و در خصوص عقاید كلامی جامی در خصوص حیات بعد از مرگ، آنچه از مطالعه آثار وي نتیجه گرفته می شود، این است كه جامی به معنی مصطلح متكلم نیست؛ بلكه عارف و شارح مكتب فكري ابن عربی و فرقه نقشبندیه است و با توجه به اینكه عرفان و كلام ، دو موضوع مهم علوم اسلامی به شمار می روند و در پاره اي مباحث به هم نزدیك می شوند؛ لذا در این مقاله ، موضوع معاد كه از اصلی ترین مباحث كلامی است مورد بررسی قرار گرفته است و عقاید جامی از خلال آثار نظم و نثر وي با تكیه بر مثنوي گرانسنگ هفت اورنگ استخراج شده است. در این مقاله مفصلاَ در خصوص امكان و اثبات معاد و انواع آن و نظریه ها ي مختلف متكلمان در خصوص شفاعت ، توبه ، ایمان و وعده و وعیدهاي الهی و غیره پرداخته شده است و سپس عقاید كلامی جامی درباره هر یك، كه از كتابهاي ایشان مورد استخراج قرار گرفته است و در نهایت چنین نتیجه گرفته می شود كه جامی در مسئله معاد از مشرب كلامی اشعري پیروي می كند؛ و در بعضی مواقع پا را از اشاعره فراتر می نهد و به امامیه وماتریدیه نزدیك می شود.