آزادي ها و مسئوليت هاي مردم از ديدگاه اسلام

تعیین مفهوم و قلمرو آزاديها و مسئولیتهاي مردم در حوزة رفتارها و مناسبتهاي اقتصادي یكی از مبانی بسیار مهم در نظامهاي اقتصادي است؛ زیرا مبناي پیشگفته نظام حاكم بر رفتارها و رابطههاي اقتصادي مردم و كیفیت تعامل دولت با مردم را تعیین میكند. نظامهاي اقتصادي بر حسب مبانی هستیشناختی گوناگونی كه دارند تفسیرهاي متفاوتی از آزادي و مسئولیتهاي مردم ارایه میدهند. بهطور مثال، در نظام سرمایهداري آزادي به مثابه شرایطى كه در آن شخص مجبور و مقید نیست، در امورش مداخله نمىشود و تحت فشار قرار نمىگیرد تعریف میشود. هابز بر این باور است فرق بین آزادى و قدرت در نوع موانع حركت است و آزادى به مفهوم فقدان موانع خارجى است. اما هنگامى كه موانع فراروى حركت جزئى از ساختمان خود شىء باشد، باید گفت براى انجام دادن حركت قدرت لازم است نه آزادى.