مروري بر متالوتيونين به عنوان بيوماركر فلزات سنگين در آبزيان

فلزات سنگین از جمله آلاینده هاي پایدار و بادوام محیط زیست به شمار میروند، چرا كه مانند سایر آلاینده- هاي آلی از طریق واكنشهی شیمیایی یا فرایندهاي زیستی در طبیعت تجزیه نمیشوند. برخی این فلزات در مقادیر كم به طور طبیعی براي بدن و محیط، لازم و ضروري می باشند ولی در غلظت هاي بالاتر، كه توسط فعالیت هاي انسانی به محیط وارد میگردد می تواند خطرات زیست محیطی فراوانی را به بار آورند. در سالهاي اخیر پایش كمی اكوسیستم هاي آبی از سنجش مقدار آلاینده در آب، رسوب و بافت ماهی به سنجش هاي كیفی اثرات آلاینده ها بر آبزیان و بررسی وضعیت سلامت آبزیان و نهایتا اكوسیستمهاي آبی سوق پیدا كرده است. استفاده از انواع مختلفی از بیوماركرها جهت تشخیص تاثیرات منفی آلاینده ها بر موجودات آبزي امروزه كاربرد وسیعی پیدا كرده است. متالوتیونینها از جمله بیواندیكتورهاي مهم در تعیین خسارت ناشی از فلزات سنگین در آبزیان هستند. متالوتیونین پروتئینی با وزن مولكولی كم در حدود 6 تا 8 هزار دالتون، سرشار از اسید آمینه سیستئین 20-30 درصد غیر آنزیمی و متصل شونده به فلزات سنگین است. این پروتئین در پاسخ به آلودگی فلزات سنگین مانند جیوه، كادمیوم، مس و روي در بدن مهره داران و بی مهرگان سنتز میشود. این پروتئین به دلیل ظرفیت بالاي تركیب، با اتمهاي فلزي متصل شده و تشكیل خوشه هاي تیولات داده و به عنوان مقصد نهایی برخی یونهاي فلزي شناخته میشود.