توسعه پايدار و احياي اراضي بياباني از طريق توانمندسازي جوامع محلي

امروزه با تغییرات اقلیمی و گرم شدن كره زمین، فرايند بیابانی شدن يكی از بزرگترين معضلات كشورها می باشد. عوامل متعددی در بروز پديده ی بیابانی شدن اراضی نقش دارد كه مهمترين آنها عدم زادآوری گیاهان مرتعی به دلیل خشكسالی و همچنین چرای زود هنگام و سنگین در مراتع و بوته كنی توسط اقشار محلی می باشد. از آنجايی كه جوامع محلی و روستايیان اولین بهرهبرداران از منابع طبیعی به صورت مستقیم می باشند، لذا آگاهی و آموزش اين قشر به عنوان متولیان اصلی، در احیای منابع طبیعی و جلوگیری از پديده بیابان زايی تأثیر مستقیم دارد . دانشمندان معتقدند كه اصولاً فقر مساوی بیابان زايی است و مهمترين راهكار مقابله با بیابان زايی، توسعه پايدار و توانمندی جوامع محلی است. مطالعات نشان میدهد كه توسعه پايدار محقق نمی شود مگر اينكه سه جنبه محیط، جامعه و اقتصاد به صورت هماهنگ رشد داشته باشد. در اين پژوهش تعداد 7 روستا در استان اصفهان، بخش بن رود، دهستان گاوخونی انتخاب شد. اين روستاها در منطقه بحران زده شرق اصفهان واقع شده اند كه در راستای خشك شدن رودخانه زاينده رود و عدم دسترسی به آب كافی جهت كشاورزی، به بهره برداری بیرويه از مراتع و بیابان ها پرداختهاند. در ادامه مطالعات جامعه شناسی به روش PRA )ارزيابی سريع روستايی( در روستاها انجام شد و پس از برگزاری جلسات آموزشی و ارتقای سطح آگاهی روستايیان، اقدام به ايجاد مشاغل جايگزين در روستاها گرديد. نتايج نشان داد كه اشتغال روستايیان به مشاغل كوچك خانگی و تغییر منبع درآمدی ايشان و همچنین بالا رفتن سطح آگاهی و در نتیجه مشاركت در طرح های بیابان زدايی، كمك شايانی به جلوگیری از روند بیابان زايی در محدوده مورد مطالعه نموده است