واكاوي علل رشد و تكوين تمدن اسلام و ايران با تأكيد بر مؤلفۀ علم گرايي

تمدن اسلام و ایران از جمله تمدنهای بزرگ دنیا است كه اذعان اندیشمندان جوامع به این مسئله انكارناپذیر است. در روند شكلگیری و تكامل تمدنهای موجود در دنیا میتوان به دنبال علل و عوامل ماثر در توسعه و گسترش آنها بود. در تاریخ ملتها، شاخصهایی چون فرهنگ و تمدن نقش و اثر بسیار مهمی داشته و در این میان شناسائی میراث علمی آنان حائز اهمیت است. در این پژوهش به واكاوی عوامل تاریخی كه باعث رشد و زایایی تمدن اسلام و ایران شده است می- پردازیم. این پژوهش با تكیه بر روش تاریخی به نقش اساسی علم و علمگرایی در رشد و گسترش این دو تمدن باسابقه، در ادوار مختلف تاریخی، تأكید میكند و این عامل را به عنوان نقش بیبدیلی در تكامل و یا احیاء دوبارۀ این دو تمدن میداند. اسلام با تشویق و تحریك مسلمانان به علمورزی و علمگرایی زمینه را برای توسعۀ علمی آنها فراهم نموده است. تمدن ایران باستان نیز با استفاده از صحنۀ علم و فرهنگ، وسیعترین و پرشورترین میدانهای خدمات ایرانیان به اسلام است. اكثریت تألیفات اسلامی، چه در رشتۀ علوم دینی و چه در رشتههای دیگر، به وسیلۀ دانشمندان مسلمان ایرانی به وجود آمد. همچنین علت اساسی مصون ماندن و میلوب نشدن فرهنگ ایرانی در برابر سایر فرهنگها این است كه ایرانیان برخلاف اكثر ملتها از خاصیت فرهنگسازی برخوردارند.