پايش مكاني-زماني تغييرات دماي سطح و ارتباط آن با تغييرات كاربري اراضي در بازه زماني 1394-1364 مطالعه موردي: شهر آمل

طی دهه های گذشته سطح زمین دستخوش تغییرات فراوانی ناشی از فعالیت های انسانی از جمله تغییرات كاربری اراضی و توسعه شهرها شده است. این تغییرات گسترده انسانی، پیامدهای ناخواسته و ناخوشایندی همچون افت كیفی محیط زیستی را به همراه دارد كه سرانجام به كاهش كیفیت زندگی منجر می شود. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط بین تغییرات كاربری اراضی و تغییرات دمای سطح برای محدوده¬ شهر آمل و حومه آن طی بازه زمانی سال¬های 1394-1364 می باشد. برای این منظور در این پژوهش از تصاویر چند زمانه لندست 5 و 8، محصول بخار آب مودیس و داده¬های زمینی استفاده شده است. برای محاسبه دمای سطح زمین از الگوریتم¬ تك باندی و برای طبقه¬بندی تصاویر از الگوریتم بیشترین شباهت استفاده شده است. میانگین دمای كاربری¬های مختلف در تمام سال¬ها بررسی و ارتباط بین دمای سطح و شاخص پوشش گیاهی تحلیل شده است. سپس تغییرات كاربری اراضی و دمای سطح زمین بررسی و درنهایت رابطه بین تغییرات كاربری اراضی با دمای سطح منطقه طی بازه زمانی مورد مطالعه تجزیه و تحلیل شده است. نتایج پژوهش نشان دهنده این است كه تغییرات كاربری اراضی به نحوی بوده كه اراضی ساخته‌شده با رشد 78 درصدی و اراضی كشاورزی با كاهش چشمگیری مواجه شده¬اند. بین دمای سطح با شاخص پوشش گیاهی ارتباط معكوس با ضریب همبستگی بالا وجود دارد. در تمام سال¬ها كاربری اراضی ساخته شده بیشترین و كاربری های فضای سبز و كشاورزی كمترین میانگین دمای سطح را دارند. بررسی ارتباط بین تغییرات كاربری اراضی و تغییرات دمای سطح نشان می¬دهد كه تبدیل دیگر اراضی به اراضی ساخته¬شده بیشترین تغییرات دما در حدود 7 درجه رو به همراه داشته است. نتایج پژوهش اهمیت برنامه¬ریزی و مدیریت برای حفظ اراضی كشاورزی و فضای سبز و جلوگیری از تبدیل آن¬ها به اراضی ساخته¬شده را نمایان می¬سازد. برای این منظور استفاده از فن¬آوری سنجش از دور بسیار كارا و موثر می¬باشد.