بازشناسي مفهوم كاربردي «منظر» مرور نظريه ها و رويكردهاي «منظر گرا»

در سال های اخیر به هنگام مطالعه ی نظریه ها و دیدگاه های مطرح شده در حوزه های برنامه ریزی و طراحی، به ویژه در زمینه های گوناگون ساماندهی و بهسازی منظر و همچنین رویكردهای حفاظت محیطی با تعریفهای فراگیر و تازهای از «منظر» مواجه می شویم. طی این جریان رو به پیشرفت، تأكید بر موضوع «منظر» و فهم از آن به مثابه یك محصول، به عاملی مؤثر در حصول و غنی سازی پدیده ها در حوزه های فوق تبدیل شده است. چنین تعریف هایی، نقش متفاوت و جایگاه بنیادین معماری منظر را در همكاری با حوزه های گوناگون و فعالیتهای شهرسازی، معماری و برنامهریزی منطقهای نشان می دهد. با توجه به مطالعات موجود و از دیدگاه معماری منظر، اهمیت روزافزون ارزش های محیطی، فرهنگی و جنبههای مؤثر محیط طبیعی در ایران، لزوم پرداختن به چنین پژوهشی ها و مطالعاتی را روشن می بسازد. اینك و در میان طیفی از رشته های موجود، محوریت موضوع «منظر» و رویكردهای منظر گرا به مثابه دریچهای برای بازخوانی منظر شهری معاصر شناخته میشود كه تأثیر آن می تواند سبب ارتقای كیفیت فضاهای نسبز و ساخت فضاهای باز و عمومی در كنار ساماندهی محیطهای طبیعی در شهر گردد. هدف این مقاله، بررسی نظریه های منظر گرا و واكاوی زمینه های ظهور این رویكردها به منظور بیان روشن تر «مفهوم كاربردی منظر» به ویژه در ایران است. روش كار مبتنی بر مطالعه ی تطبیقی رویكردهای منظر گرا و فعالیتهای موجود به كمك نتایج پژوهش ها و پدیدارشناسی جریان - های متأخر در این زمینه است. چارچوب پژوهش نیز متأثر از یك مدل هماهنگ و تحلیل یكپارچه ی مفاهیم، نقش های كنونی و صورت های استخراج شده ی منظر است. نتایج این مطالعه زمینه را برای طرح پرسش های آتی و ارائه ی هرچه دقیق تر «تعریف ها» و «كاربرد» منظر در زمینه های نظری و عملی برنامهریزی و طراحی و به ویژه فعالیتهای معماری منظر در ایران فراهم می سازد