رابطه فاصله آيات قرآن كريم با معنا

یكی از وجوه اعجاز قرآن كریم مسأله هماهنگی لفظی و آهنگین بودن قالب و وزن كلمات و تطابق آن با طبع و تأثیر در مخاطب است. روشن است كه آیات قرآن كریم به فاصله هایی ختم می شود كه برخی از آن با برخی دیگر از لحاظ آهنگ و موسیقی، منسجم و دارای تناسب هستند، مانند (ضبحا و قدحا و صبحا نقعا و جمعا) و (فلق و خلق و وقب و عقد و حسد). بدون تردید از آنجا كه این فاصله ها در مخاطب و شنونده تاثیر به سزایی دارد، مورد توجه اهل فن و بلاغت قرار گرفته است. این مقاله در با روش توصیفی تحلیلی به معناشناسی و زیباشناسی رابطه فواصل آیات با معانی و تأثیر معنا بر آن می پردازد. در این باره دو دیدگاه متفاوت ارائه گردیده است، برخی آن را زیبایی ظاهری و دارای بُعد موسیقیایی می دانند و برخی دیگر معتقدند همانگی در فواصل آیات به دلیل نكات بلاغی و معنایی است. در این نوشته به تحلیل نمونه هایی از آیات پرداخته شده و در پی آن این نتیجه به دست آمده است كه معنا نقش اساسی در گزینش واژگان به عنوان فواصل آیات دارد و چینش این واژه ها تنها بخاطر زیبایی ظاهری نیست بلكه معنا نیز تعیین كننده است در اینكه چه واژهای در جای فاصله قرار بگیرد.