بررسي جامعه شناختي شأن روستا در برنامه هاي توسعه جمهوري اسلامي

اندیشه برنامه ریزی نشانه دو نوع عقلانیت ابزاری و ارزشی است؛ اهداف پیش رو همان ارزشهایی است كه جامعه تحقق آنها را مهم میداند و استراتژیها و خط مشی ها بعد ابزاری هستند. توسعه در ایران ملازم ناخرسندیها و نارسایی هایی بوده است و بین دو مرحله طراحی و اجرا شكافهای گاه غیر قابل تصوری مشاهده میشود. اینكه روستا و توسعه روستایی چگونه و با چه رویكرد و تعریفی در متن برنامهها بازنمایی شده اند و چه جایگاهی دارند، از جمله مسایل این تحقیق هستند. تأمل در محتوای موارد مرتبط با روستا و توسعه روستایی در برنامه های توسعه جمهوری اسلامی نشان دهنده بازنمایی روستا و توسعه روستایی در قالب مفاهیم و رویكرد محدود و تقابل گرایانه مكتب نوسازی است و روستا و توسعه روستایی بیش از آنكه دارای ابعاد فرهنگی، هویتی و اجتماعی باشند، بیشتر معطوف به بعد كمّی، اقتصادی، فنی و مكانی هستند و این نوع نگاه به روستا و توسعه روستایی فاقد شأن و جایگاه متناسب با دیدگاههای اخیر توسعه میباشد. بنابراین نبود هماهنگی بین مبانی تئوریك توسعه روستایی برنامه های توسعه ایران با رویكردها و دیدگاه های توسعه ای جدید مثل توسعه بازاندیشانه و پساتوسعه از موانع اصلی عدم توجه شایسته به شأن و جایگاه روستا و توسعه روستایی به نظر میرسد. لازم است تعاریف سنتی از روستا)نوع شغل و عدد جمعیت و...( با تعاریف جدید)سبكی و هویتی( تكمیل گردد و این مهم با طراحی برنامه های توسعه در سایه نظارت جامعه شناسان صاحب نظر در این حوزه، كه بر تغییرات نظری توسعه روستایی اشراف نسبی دارند، امكان پذیر است.