بررسي تأثير سفر بر هويت زبان در گلستان سعدي

شیخ مصلح الدین، سعدی شیرازی، یكی از بزرگ ترین شاعران ادب فارسی و از محییان زبان فارسی در قرن هفتم هجری است. از وقایع مهم زندگی او، سفر بلندمدت به بلاد عربی، شمال آفریقا و شاید برخی مناطق دیگر است كه عامل مهمی در تأثیرپذیری او از زبان، فرهنگ و محیط عربی در كلام بوده و محققان، در تبیین میزان این تأثیرپذری، نظرات متفاوتی را ابراز كرده اند. در این تحقیق با سیری در گلستان به عنوان مهم ترین و معروف ترین اثر و نیز حاصل تجربیات سفر سعدی، میزان تأثیرگذاری سفر بر هویت زبان در این اثر مهم نثر فارسی را به لحاظ كاربرد كلمات و تركیبات، عناصر زیبائی ساز سخن، موزونی نثر و قواعد نحوی زبان عربی بررسی كرده ایم. این تحقیق نشان می دهد كه با وجود استفاده ی فراوان سعدی از لغات و تركیبات عربی و توجه به آرایه های ادبی و برخی قواعد نحو عربی، نه تنها بر هویت زبان فارسی در گلستان خدشه ای وارد نگردیده كه سعدی با كاربرد كلمات فارسی در كنار كلمات عربی و استفاده از برخی خصوصیات كهن زبان فارسی همچون ایجاز و بسیاری از ویژگی های سبك خراسانی، هنرمندانه از هویت زبان فارسی پاسداری كرده و یكی از زیباترین، فنّی ترین و ماندگارترین آثار نثر فارسی را پدید آورده است.