هنر مدل سازي در پژوهش عملياتي

Modeling Art in Operational Research

مطالعه پژوهش عملياتي عبارت است از ساختن مدلي از وضعيت طبيعي مورد نظر. يك مدل پژوهش عملياتي به عنوان نمايش آرماني (ساده شده) از يك دستگاه واقعي تعريف مي شود. اين دستگاه ممكن است از پيش موجود باشد، يا هنوز به صورت ذهني بوده و به مرحله اجرا درنيامده باشد. در حالت اول، هدف مدل تحليل رفتار دستگاه به منظور بهبود عملكرد آن است. در حالت دوم، هدف مدل عبارت از تعيين "بهترين" ساختار براي دستگاه آينده است. پيچيدگي يك دستگاه واقعي ناشي از تعداد بسيار زياد عناصري (متغيرهايي) است كه رفتار دستگاه را كنترل مي كند. اين امر به نوبه خود، موجب بروز يك اشكال اساسي در پيشنهاد روش هاي ويژه عمل براي هر يك از اين متغيرها مي شود. خوشبختانه، اگر چه ممكن است در وضعيت واقعي، تعداد متغيرها از تنوع زيادي برخوردار باشند، معمولا" كسر كوچكي از اين متغيرها در رفتار دستگاه، نقش تعيين كننده و موثري دارد. از اين رو، ساده سازي اين دستگاه واقعي بر حسب يك مدل، اصولا" روي تعيين متغيرهاي موثر و روابط حاكم بر آنها متمركز مي شود.