اخلاق حرفه اي و حقوق بيمار در مراقبت و درمان: از نگاه حكيم فردوسي

Professional ethics and patient rights in care and cure: Viewpoint of Hakim Ferdowsi

زمينه و هدف: فرهنگ، زير بناي تعاملات جامعه مي باشد و مراقبت و درمان در اين بستر جريان دارند. مطالعات نادري به تبيين فرهنگ جامعه در مراقبت و درمان پرداخته اند. شاهنامه فردوسي شاهد معتبري بر ارزش ها، باورها و فرهنگ مردم ايران است. هدف از اين مطالعه، انتزاع مضامين اخلاق حرفه اي و حقوقي مراقبت و درمان بيمار در شاهنامه فردوسي مي باشد. مواد و روش ها: اين مطالعه از نوع تحليل محتوي با رويكرد كيفي و شيوه تجزيه و تحليل داده ها با رويكرد استقرائي مي باشد. ابيات شاهنامه ويرايش جنيدي از نظر واژه هاي"بيمار"، "پرستار"، "پزشك" و "دارو" مورد جستجو قرار گرفتند. كليه داستان هايي كه كلمات مورد نظر در يك يا چند بيت آنها وجود داشت همراه با نسخه منثور آن، نوشته دكتر عطاري مطالعه گرديد. مقبوليت و عينيت داده ها با مرور و بررسي مجدد و بازبيني محققان همكار بطور مكرر حاصل شد. داده هاي كيفي مشتمل بر كلمات بدست آمده به صورت استقرائي، طبقه بندي مفهومي شدند. يافته ها: 23 واژه "بيمار"، 60 واژه "پرستار"، 37 واژه "پزشك" و 15 واژه "دارو" در جستجوي شاهنامه يافت شد. نتيجه تحقيق دربردارنده چهار مضمون حقوقي و اخلاقي مسئوليت پذيري (هوشياري، رازداري و سرعت)، تعامل هيجاني (همدردي و غمگيني همراهيان)، تعامل ارزشي (احترام، سودرساني و آسايش) و خود مختاري (امتناع از درمان، انتخاب پزشك، سلامت پزشك و معاينه عيني پزشك) بود.نتيجه گيري: توجه به نقش تاريخي كاركنان نظام سلامت با وضوح ارزش ها، مي تواند زمينه ساز توسعه اخلاقي و قانوني و پشتوانه اي غني براي هدايت عملكرد آنها باشد.

Introduction and Aims: Care and cure are elements of culture that is foundation of social ethics. There are few studies about culture of society in care and cure. Ferdowsi`s Shahnameh is a valid evidence for Iranians` culture, values and believes. Aim is to derive patient rights concepts from Ferdowsi`s Shahnameh. Materials and Methods: This study was a content analysis with qualitative approach and inductive analysis. Joneidi`s Shahnameh stories has been searched for the phrases: “Bimar”, “Parastar”, “Pezeshk” and “Daroo”. All stories including these words have been studied comparing to a valid interpretation of Shahnameh. Dependability and conformability has been achieved by review, repeatedly coresearcher appraisal. Qualitative data has been categorized conceptually through inductive methods.Results: 23 “Bimar”, 60 “Parastar”, 37 “Pezeshk” and 15 “Daroo” have been found in Shahnameh investigation. The results of study were consist of four legal themes: Accountability (consciousness, Confidentiality and speed), Emotional interaction (Sympathy and companion grief), Value-based interaction (Receptiveness, Beneficence and Comfort) and Autonomy (Right to refuse, Physician selection, Physician health and Objective Assessment).Conclusion: It can be a useful guide to pay attention to historical role of health worker with clarifying values in order to developing ethical and legal concepts.