ماهيت دولت و امنيت ملي در عراق

عوامل شكل دهنده به كم و كيف معادلات سياسي و امنيتي عراق امروز، به ترتيب اولويت در سطوح سه گانه ي داخلي، منطقه اي و فرامنطقه اي قابل بررسي است. با توجه به اين كه اولين و مهم ترين سطح شكل دهنده به حيات سياسي و اجتماعي هر كشوري سطح داخلي است، و اگر بپذيريم كه مولفه هاي داخلي سبب آغاز بحران و تداوم آن مي باشد، بايد گفت مولفه هاي منطقه اي و فرامنطقه اي، داراي نقش تشديد كننده و تسريع كننده ي بحران و تداوم آن هستند. بر اين مبنا، سوال اصلي اين مقاله عبارت است از اين كه علل يا عومل شكل گيري وضعيت ناامني و بي ثباتي مداوم در عراق چيست؟ و فرضيه اي كه در پاسخ به اين سوال مطرح مي شود اين است كه بافت اجتماعي و جمعيتي عراق سبب شكل گيري و تدوام بحران هاي سه گانه ي هويت، دولت و امنيت شده است كه در ارتباط با همديگر شكل مي گيرند كه خود زمينه ساز مداخله ي عوامل خارجي (به عنوان عامل تشديد كننده و تسريع كننده ي ناامني و بي ثباتي) هستند. بنابراين، اين مقاله با روش علي- تبييني و با نگاهي تاريخي و فرايندمحور، اين فرضيه را مورد آزمون قرار داد و مشخص گرديد كه بافت سياسي – اجتماعي عراق سبب شكل گيري سه بحران هويت، بحران دولت و بحران امنيت شده و دولت به عنوان متولي اصلي امنيت در انجام كارويژه ي مهم «بحران امنيت» ناكام بوده است.