بسترها و عوامل موثر در شكل گيري گروهك تروريستي داعش

گروهك تروريستي داعش يكي از مهم ترين تحولات اخير در منطقه و عراق بهشمار مي رود كه با قدرتگيري از بحران سوريه، به عنوان اصطلاحي جديد در محافل سياسي و مطبوعاتي رايج گرديد. ظهور اين گروه نشانگر آغاز مرحلهي جديدي از سلفيگرايي راديكال با تبعيت از انديشه هاي ابنتيميه و سيدقطب در منطقه و جهان است. ابوبكر البغدادي رهبري اين گروه را بر عهده دارد و با بهره گيري از انديشه هاي نوسلفيگرايي در تلاش براي تاسيس حكومت اسلامي ابتدا در عراق و سوريه و بعد در ساير نقاط جهان است. قدرت يابي اين گروه در چند ماه اخير در حدي بوده كه توانسته به عنوان كنشگر غيردولتي فعال در صحنهي عراق ظاهر گردد و روند سياسي و امنيتي عراق را با اتخاذ رويكردي مسلحانه با مشكل مواجه سازد. پژوهش حاضر با اتخاذ رويكرد تحليلي– توصيفي با شيوهي جمع آوري اطلاعات به صورت كتابخانه اي و استفاده از متون اينترنتي در صدد پاسخگويي به اين سوال است كه «چه عواملي در شكل گيري داعش در عراق موثر بوده اند؟» و فرضيه اصلي مقاله آن است كه «داعش به عنوان كنشگري اثرگذار، نقش مهم و برجسته اي در تحولات اخير عراق دارد. اين گروه يكي از گروه هاي تكفيري در سطح منطقه است كه باهدف تشكيل امارات اسلامي شروع به فعاليت نمود و عوامل داخلي و منطقه اي و بين المللي نيز از عوامل موثر در شكل گيري آن بوده اند.» يافته هاي پژوهش حاكي از آن است كه مي توان از ايدئولوژي سلفي- جهادي، عوامل داخلي (ضعف دولت و نيروهاي نظامي، تعامل با گروههاي سياسي، عوامل جغرافيايي، اختلافات قومي، عوامل اقتصادي- اجتماعي)، عوامل منطقه اي (بحران سوريه، حمايت هاي مالي و نظامي عربستان و قطر به منظور سرنگوني حكومت اسد و همكاري هاي تركيه با گروهاي مخالف اسد) و از نقش غرب به رهبري ايالات متحده (به بهانهي كمك به ثبات منطقه و عراق، مبارزه با تروريست ها و تلاش براي ايجاد حكومت مردمي در سوريه) به عنوان عوامل فرامنطقه اي موثر در شكل گيري گروهك تروريستي داعش نام برد.