بررسي رويكرد ارتش در انقلاب هاي عربي

تحولات كشورهاي عربي و فرجام خيزش­ هاي انقلابي، با دخالت ارتش در اين اعتراضات نسبت نزديكي دارد. مقالۀ حاضر اين پرسش اصلي را مطرح مي­ كند كه رويكرد و نقش ارتش در انقلاب­ ها و خيزش­ هاي عربي چه بوده است؟ فرضيۀ پژوهش آن است كه در مصر و تونس ارتش در كنار انقلابيون قرار گرفت. در ليبي، نيروهاي ارتش در مواجهه با اعتراضات مردمي دچار انشعاب شدند و مخالفان توانستند در جنگ داخلي بر رژيم قذافي پيروز شوند. در سوريه و يمن، هرچند فرار از ارتش صورت گرفت، ولي به اندازه­اي نبود كه انسجام ارتش را برهم زند. در بحرين، ارتش در جريان تظاهرات مخالفت­­ آميز، به سلطنت آل­ خليفه پاي­بند ماند. بنابراين، رويكرد ارتش ­ها در فرايند­هاي اعتراضات نه­ تنها اثرگذار، بلكه تعيين­ كننده بوده است. اين مقاله، با روش تحليلي-توصيفي و در قالب نظريه ­هاي نسل دوم، به­ خصوص جانسون و تيلي، به نفوذ و تأثير ارتش­هاي عربي در انقلاب­ ها و خيزش­ هاي كشورهاشان پرداخته و با اين هدف، تحولات جهان عرب را مورد واكاوي قرار مي­ دهد.