جايگاه حقوقي محيط‌زيست در بينش امانت‌مدار اسلام و نگرش تماميت خواه غرب

The Legal Stance of Environment in the Protection-based Islamic Attitudes and the Totalitarian Attitudes of the West

ديدگاه سلطه‌گري و چيرگي بر طبيعت با وقوع رنسانس جان گرفته و مورد اهتمام بسياري از روشنفكران غربي قرار گرفت. نگاه تماميت خواهانه‌اي كه محور آن بر حذف خداوند از صحنه‌ي طبيعت و تكيه بر انسان محوري استوار بود. انديشه‌ي رم كه مظهر آن ارسطو بود با رسوخ در مجامع ديني مسيحي و يهودي آن‌ها را تحت تأثير خود قرار داد تا جايي كه دانشمنداني چون «ام وايت» به اين نتيجه رسيدند كه سرمنشأ تخريب محيط‌زيست انديشه‌هاي ديني است. اين انديشه‌ي القائي در حالي مطرح شد كه بسياري از پيروان آيين يهود و مسيح كه از مكتب فكري كليسايي «يوناني - هلنيستي» تبعيت مي‌كردند با برداشت انسان‌محورانه و چيره‌جويانه نسبت به طبيعت مخالف بودند. در مقابل انديشه‌ي ناب اسلامي كه از قرآن و وحي سرچشمه مي‌گرفت، از ابتدا نسبت به طبيعت نگاه احترام‌آميز داشته و با اعتقاد به خدا محوري در طبيعت، همواره محيط‌زيست را به عنوان امانت نزد بندگان تلقي نموده و امر به استفاده‌ي صحيح از مواهب طبيعي مي‌نمايد و تعلق محيط‌زيست به همه‌ي اعصار و نسل‌ها را يادآور و از هر گونه تخريب و ويران‌گري ناشي از سودجويي و انسان‌محوري نسبت به طبيعت منع مي‌نمايد.

Rooted in the Renaissance, a domination-based look at the nature was an approach taken by many Western intellectuals. Central idea to this approach was the elimination of god from the environment to rely on the fundamentals of humanism. Authors such as Freud and Nietzsche noted this approach. Some others like Linwhait came to the conclusion that the religious ideas are the sources of environmental degradation, while Jews and Christians opposed this anthropocentric approach. Contrary to this approach, there stands an Islamic perspective that is based on the revelation from god as it is reflected in the Holy Qur'an. This attitude has a respectful look at the environment. In Islamic resources there is a god-centered belief that regards the environment as an object of protection in the hands of the believers. The Islamic approach prohibits any damage to the nature.