استعاره و ميان‌رشتگي؛ بيان موارد كاربستِ استعاره‌ها در پژوهش ميان‌رشته‌اي

تشبيه و استعاره، از صنايعِ مهم ادبي محسوب مي‍شوند كه در تبيين و رفع ابهام از مفاهيم مبهم و پيچيده نقشي مهمي دارد. گرچه استعاره‍‌ها بيشتر در زمرۀ صنايع ادبي به‌حساب مي‌آيند و ابعادِ زيبايي‌شناختيِ آن‌ها شناخته‌شده‌تر است، اما در دورۀ مدرن توانسته‌اند راه خود را به دنياي علم نيز باز نمايند و نقشي تأثيرگذار در اكتشافاتِ برجستۀ علمي در دوران معاصر داشته باشند. با توجه به اهميتِ مقولۀ «پيچيدگي» در مطالعاتِ ميان‌رشته‌اي و نقشِ بسزايِ استعاره‌ها در تبيين و پرده برداشتن از پيچيدگيِ امور، مي‌توان از استعاره‌ها در مواضع مختلفي در پژوهش ميان‌رشته‌اي استفاده كرد. چهار كاربستِ اصليِ استعاره‌ها در مطالعاتِ ميان‌رشته‌اي عبارت‌اند از: 1) تبيين معناي عمومي و كلّي از ميان‌رشتگي؛ 2) تعيين كيفيتِ تعاملِ رشته‌ها با يكديگر؛ 3) تعيين نحوۀ برقراري ديالوگ و گفت‌وگو ميانِ رشته‌هاي مختلف؛ و 4) كمك به استخراج مسائل ميان‌رشته‌اي و برنامۀ تحقيقاتي. بر اين اساس و در قالبِ اين چهار كاربستِ اصلي به بيان و توضيح 6 استعارۀ رايج در ميان‌رشته‌اي خواهيم پرداخت. اين 6 استعاره عبارت‌اند از: مرزگذري، پُل‍سازي، بازسازي، مجمع‌الجزاير، دوزبانگي، و نگاشت.