تحليل گفتمان احتجاجات و مناظره هاي امام صادق (ع)

هدف: هدف مقالۀ حاضر، شناسايي برخي از بايسته هاي برگزاري كرسي هاي نقد، نظريه پردازي و مناظرات علمي با بررسي مناظره هاي امام صادق(ع) بود. روش: اين مقاله با بهره گيري از توانايي هاي تحليل گفتمانِ انتقادي و نداي ك در قالب متغيرها و مقوله هاي عملياتي، اين مناظره ها را بررسي كرده است. يافته ها: دقت در مناظره هاي امام با نمايندگان اديان و فرَق ديگر، با تمركز بر مقولۀ واژگان، چشم انداز، استعاره، انسجام تاريخي، نقل قول، تأكيد ساختاري و قطب بندي نشان مي دهدكه امام با وجود اثبات حقانيت و ابطال مدعيات طرفهاي مناظره، از منازعۀ گفتمانيِ اخلاق گريز بر حذر مانده و در كمال صراحت، دقت، ادب و احترام، نفسِ اين مناظره ها را به عرصه اي براي اثبات حقانيت اسلام در برابر الحاد و ديگر اديان، و حقانيت امامت و تشيع دوازده امامي در برابر مخالفان(زيديان و معتقدان به خلافت) بدل كردند. نتيجه گيري: مواجهۀ امام صادق(ع) با متفكران ديگر مسلك ها، مكاتب و مذاهب، به پيش چشم رهجويان راه حقيقت، جلوة روشني از تضارب آرا و برخورد عالمانه با عقايد مخالف است. امام صادق(ع)، در مقام مؤسس مكتب فقهي شيعي، در احتجاجات خود از پيشگامان راه اندازي كرسي هاي آزاد بحث و مناظره علمي اند.