تحليل روانكاوانه ابعاد شخصيتي بزرگان تصوف در اسرار التوحيد

Psycho-analysis of Personality Dimensions of Mysticism Great Men in Asrar al- Tohid

در اين مقاله ابعاد شخصيتي ابوسعيد ابوالخير به عنوان يكي از بزرگان تصوف با توجه به متن اسرارالتوحيد، براساس نظريه­ هاي شخصيتي دوان و سيدني شولتز (كتل و آيزنك) مورد بررسي قرار مي­ گيرد. روش كار در اين پژوهش روش توصيفي- تحليلي است و هدف آن ايجاد ارتباط بين علم روانشناسي جديد و ادبيات كهن و اثبات ابعاد شخصيتي يكي از بزرگان تصوف براساس نظريه­ هاي علمي، روانشناسي و نحوه كاركرد امروزي آن ها مي­باشد. از آنجا كه بزرگان تصوف داراي شخصيتي جامع و كامل هستند، صلاحيت دارند در جامعه انساني، الگويي تمام عيار باشند. آنها با بهره ­مندي از شخصيتي متعالي در تمام ابعاد، الگويي بي­ مثال براي همه انسان­ها به شمار مي­ روند. از سويي ديگر رويكرد پر بسامد انسان­ها به شخصيت­ هاي برجسته عرفاني، سياسي، ديني، تاريخي و اجتماعي در ساخت و پرداخت مولفه­ هاي فكري و زباني- ادبي و تصويري، موضوعي بنيادين است كه مي­تواند بيانگر مولفه‌هاي فرهنگي، تاريخي، اجتماعي ادبيات ملي باشد.

In this paper. personality dimensions of Abu Sa’id Abu al- Kheir as one of the grand scholars of mysticism was studied with respect to the text of Asar al -Tohid based on personality theories of Duane and Sydney Schultz ( Eysenck and Cattell). Methodology used in this research was descriptive- analytic. This research was aimed at establishing relationship between modern psychology and old literature and establishing the personality dimensions of a grand mystic scholar based on scientific and psychological theories and their application of today. Where as mystic scholars have comprehensive and perfect personality , they provide full- fledged role models for human community, they are unique role models for all human as they have sublime personality in all respects. On the other hand , frequent approach of the humans to prominent mystic, political, historical and social figures in forming intellectual and lingual- literary and visual factors, is a fundamental issue that can account for the cultural, historical and social factors of the national literature.