سلوك عشق در مكتب سعدي و روزبهان

Treading of the Love in the School of Saadi and Roozbehan

رساله عبهرالعاشقين روزبهان بقلي تحقيقي مستقل در ماهيّت عشق است و ساختار آن مبتني بر تجربه‌‌هاي شخصي و سلوكي و يا به بياني دقيق‌تر شهودي شيخ با استناد به آيات و روايات در قالب زباني اديبانه و فاخر است. نگاه دقيق عقلاني و تحليل‌هاي ظريف و نكته‌سنجي‌هاي دقيق روزبهان جلوه‌اي علمي نيز به اين اثر داده است. از سويي ديگر سعدي، خداوندگار غزل فارسي است و خاستگاه غزلش، عشق است. او با رويكرد ويژه به مقولۀ زبان و پيوند هنرمندانۀ آن با ظرافت‌هاي انديشگي به نبوغي شاعرانه دست يافته و لطيف‌ترين تموّجات عشق را در سخن فصيح خويش متجلي كرده است. در تحليل محتوايي ميان رساله عبهرالعاشقين روزبهان بقلي و غزل‌هاي سعدي، نكات مشترك فراواني در محوري‌ترين انديشه‌ها و تجربه‌هاي شخصي آن دو وجود دارد كه اين اشتراكات فكري و ذوقي با توجه به تقدّم زماني روزبهان مي‌تواند دليلي بر اين امر باشد كه جانمايه برخي از غزل‌هاي سعدي تاثيرپذير از انديشه‌ها و باورهاي شيخ روزبهان در رساله عبهرالعاشقين بوده است. در اين مقاله كوشيده شده تا اين مباني مشترك مورد بررسي قرار گيرد.

Abhar al Asheghin is an independent research on the nature of love & its structure is based on personal, conduct and intuitive experiences, citing verses and traditions with a literary language. His detailed look rational and subtle analysis is given a scientific aspect to this work. On the other hand, Saadi, is the lord of the Persian Ghazal & love is his Ghazal`s original. His special approach to the language with the artistic link to the thought, has achieved to the poetic genius & has expressed the finest words about the love`s nature. In the content analysis between Abhar al Asheghin &Saadi`s Ghazal there are common points in the pivotal personal experiences & in this paper, we try to examine these principles.