بازتاب نبردهاي پرتغالي‌ها با بلوچ‌ها در اشعار حماسي بلوچي

Reflections of the Baloch-Portugese Combats in Blochi Epic Poetry

اين مقاله حوادث رويارويي بلوچ‌هاي ساحل مكران با پرتغالي‌ها را بر اساس روايات تاريخي و همچنين اشعار حماسي بلوچي مورد برسي قرار مي‌دهد. با توجه به در دسترس نبودن منابع تاريخي قابل‌اتكا آگاهي‌هاي جمع‌آوري‌شده از اين اشعار حماسي مي‌تواند در اين خصوص مفيد باشد. اين اشعار حماسي نه‌تنها جزييات حضور و يورش پرتغالي‌ها را به خليج‌فارس و سواحل درياي مكران روايت مي‌كند بلكه درباره نبردهاي قهرمانانه‌ي بلوچ‌هاي نيز منابعي سودمند مي‌باشند. سؤال اصلي تحقيق اين است كه بازتاب نبردهاي پرتغالي‌ها با بلوچ‌ها در اشعار حماسي بلوچي چه بوده است؟ در ادامه فرض تحقيق بر اين مسئله استوار است كه بازتاب نبردهاي پرتغالي‌ها با بلوچ‌ها در اشعار حماسي بلوچي جلوه‌اي خاص داشته و سينه‌به‌سينه روايت‌شده است. در متن اين اشعار شفاهي از شخصيت پهلواني- حماسي همل هوت به‌عنوان فرمانده بلوچ‌ها و سرداري كه در رأس نبردهاي موفقيت‌آميز فراواني عليه پرتغالي‌ها قرار داشته است، ياد مي‌شود.

The paper discusses some evidence regarding the Baloch-Portugese confrontation, attested in Balochi epic poetry. Due to the scarcity of reliable historical sources particularly on the encounters of the Portuguese with the Baloch, the information gathered from the epic poetry comes to fill that gap; it provides detailed description of not only the invasion of the Portuguese in Persian Gulf, but also the heroic battles the Baloch fought against the formers. In this particular cycle the famous epic figure of Hammal from the Hut clan appears as a central hero who eventually dies in captivity after numerous successful combats.