تحليل گذار تجرد زنان و مردان در ايران طي سال‌هاي 1345 تا 1390

وضع زناشويي يكي از جنبه‌هاي اساسي ساختِ جمعيت است كه تحول شاخص‌هاي مربوط به آن مي‌تواند بر بسياري از مؤلفه‌هاي جمعيتي، ازجمله خانواده و كاركردهاي آن، اثرگذار باشد. در اين‌مطالعه، با تحليل ثانوية داده‌هاي سرشماري عمومي نفوس و مسكن كشور، چگونگي تغييرات وضعيت تجرد مردان و زنان طي سال‌هاي 1345 تا 1390 به صورت مقطعي و نسلي بررسي و درباب زمينه‌هاي مرتبط با اين‌تغييرات بحث شده‌است. نتايج بررسي مقطعي نشان مي‌دهد كه طي سال‌هاي پيش‌گفته، درصد مجردها در گروه‌هاي مختلف سني زنان و مردان افزايش يافته و به‌طوركلي، ازدواج هر دو جنس با تأخير مواجه شده‌است. البته، در زنان، علاوه‌بر برجسته‌بودن تأخير، الگوي سني ورود به ازدواج نيز بيش از مردان دستخوش تغيير شده‌است. نتايج بررسي نسلي نيز نشان مي‌دهد كه هرچه از نسل‌هاي قديمي به‌سمت نسل‌هاي جديد پيش مي‌رويم، چهار تغيير اساسي در وضعيت تجرد رخ مي‌دهد: 1. در هردو جنس، در سنين متناظر نسل‌ها، بر درصد مجردها افزوده مي‌شود؛ 2. با افزايش درخور توجه درصد تجرد زنان اين سنين كاسته مي‌شود؛ 3. سهم ازدواج‌هاي نزديك به سن تجرد قطعي و نيز درصد تجرد قطعي در هردو جنس (مخصوصاً در زنان) افزايش مي‌يابد و اختلاف درصد تجرد قطعي بين مردان و زنان بيشتر مي‌شود؛ 4. با وجود برخي تفاوت‌ها، وضعيت تجرد (درصد افراد هرگز ازدواج‌نكرده) زنان به‌سمت هم‌گرايي با مردان پيش مي‌روددر سنين اوليۀ ازدواج (15 تا 19 سالگي)، از تفاوت بين درصد تجرد مردان و زنان در