انقلاب اسلامي، روحانيت و روشنفكري: مبارزه‌اي فرهنگي براي تصرف جامعه مدني در ايران

Islamic Revolution, the clergy and intellectuals: cultural combat to capture civil society in Iran

جامعه مدني از جمله مهمترين مفاهيمي است كه در سال‌هاي اخير و به طور خاص بعد از فروپاشي شوروي جايگاه ويژه‌اي در ميان مباحث انديشمندان و دانشگاهيان پيدا كرده است. عدم شناخت دقيق مياني فكري جامعه مدني باعث شده است كه در بسياري از موارد طرفداران جامعه مدني د ركانون‌هاي غيرديني عمدا جنبه ليبراليستي قضيه را وجهه همت خود قرار دهند اين پژوهش در پاسخ به اين سول كه: تحلي لگرامشي از جامعه مدني در جامعه‌شناسي سياسي تاريخ مطص چه تليجي و به نيش طرد؟ تلاش شده است 5 و بهره‌گيري از مفهوم جاسه ملني گرامشي جامعه ايران را مورد تحليل و بررسي قرار دهد. در اين راستا به بررسي سه سطح از مبارزه در جامعه مدني يعني «ميارزه ميان روحانيت و طبقه روشنفكر مدرن»ء «مبارزه براي تصرف زيان» و «مبارزه براي تصرف نهادهاي اجتماعي» و در نهايت چگونگي تبديل شدن گفتمان مذهبي به گفتمان هنژمون پرداخنه شده است. نمايج به دست آمده نشان مي‌دهد كه در عرصه جامعه مدني كشور ما همواره مبارزه‌اي عميق و فرهنگي بين دو جريان مذهب و سرمايه‌داري» براي تصرف زبان, نهادهاي اجتماعي» نظام ارزشي و هنجاري و نمادها و نشانه‌ها و ... در جريان بوده استء كه «روحانيت» و «طبقه روشنفكر مدرن» به نون نماينده اين د وگفتمان به دنبال دستيابي به هنژموني بوده كه در نهايت. روحانيت با استفاده از برتري كه تونسته بود در طول ساليان منمادي در عرصه جامعه مدني به دست بياورده با انقلاب اسلامي 1357 جامعه سياسي را نيز به تصرف خود درآورد و به «گفتمان هژمون» تبديل شود.