نگرشي تطبيقي بر شگردهاي طنز در شعر نيما يوشيج و احمد مطر

از آنجا كه به اعتقاد برخي، طنز، هنري­ترين شيوه انتقاد است، در جامعه و فضايي كه بي­ عدالتي اجتماعي و سياسي، خفقان، تزوير و دروغ، بر ذهن و زبان جامعه مسلّط مي­ شود، زبان شاعر تيزبين از طنز به­عنوان هنري­ترين سلاح مبارزه با اين مفاسد بهره مي‌گيرد. نوشتار حاضر پژوهشي است كه در آن نگارندگان كوشيده­اند پس از معرّفي مختصر طنز و انواع آن، شگردها و شيوه‌هاي گوناگون طنز در شعر دو شاعر معاصر ايران و عراق را بررسي نمايند. از آنجا كه در بيان طنزآميز، هدف مطلب گاهي در لفّافه قرار مي­ گيرد و مخاطب در فهم آن با پيچيدگي مواجه مي­شود، اين­گونه پژوهش­ها مي­تواند به شناخت لايه هاي دروني شعر شاعران از حيث معناشناختي، زبان­شناختي و حتّي زيباشناختي ياري رساند و همچنين در شناخت ابعاد طنز در قلمرو شعر معاصر به مخاطب كمك كند؛ بنابراين، پس از توصيف و تحليل نمونه‌هايي از آثار هر دو شاعر به اين نتيجه مي‌رسد كه اين دو شاعر با به‌كارگيري شيوه‌ها و شگردهايي خاص؛ همچون استفاده از تشبيه و تصويرآفريني، استفاده از شخصيّت‌هاي غير انساني و غيره، از طنز بين سوژه‌هاي متن و پيام و معني آن‌ها در بيان انتقادي اغراض خود بهره جسته‌اند.