كاربرد بازاريابي اجتماعي در مديريت بهينۀ مصرف آب

مديريت درست الگوي مصرف منابع آب يكي از زيرساخت‌هاي اصلي توسعۀ پايدار در بخش انرژي است. خشكسالي، افزايش جمعيت، صنعتي‌شدن جامعه و گسترش شهرنشيني از عواملي است كه منجر به بحران منابع آب در كشور شده است. در اين راستا، بازاريابي اجتماعي نقش مؤثري در اصلاح الگوي مصرف در بخش انرژي، به‌ويژه مصرف منابع آب، دارد. در اين مقاله، به‌منظور تعيين و چگونگي ارتباط عوامل مؤثر در بازاريابي اجتماعي و نقش آن در تغيير داوطلبانۀ نحوۀ مصرف آب و مديريت اثربخش، از 115 تن از خبرگان و كارشناسان مطلع در حوزۀ منابع آب به‌عنوان جامعۀ آماري، در مورد عوامل مرتبط با الگوي مصرف در قالب پرسشنامه نظرخواهي شد. بر اساس تجزيه و تحليل‌هاي به‌دست‌آمده، با استفاده از روش تحليل عامل اكتشافي سه متغير مكنون منطبق بر بازاريابي اجتماعي، شامل مناطق بحراني (مكان)، تغيير رفتار مصرف (محصول) و فرهنگ‌سازي (ترفيع)، شناسايي شد. سپس با بهره‌گيري از الگو‌سازي معادلات ساختاري، ثابت شد كه مؤلفۀ تغيير رفتار تحت تأثير دو عامل فرهنگ و مكان است و در نهايت، بر اساس رتبه‌بندي به روش تاپسيس فازي،  عامل مكان با ضريب 0.644 به‌عنوان تأثيرگذارترين عامل بازاريابي اجتماعي در مديريت منابع آب تعيين شد. اين الگو مي‌تواند در راستاي سياست‌گذاري‌هاي آمايشي و برنامه‌ريزي‌هاي بلندمدت راهكاري براي پشتيباني از تصميم‌گيري‌هاي مديران در بخش مديريت منابع آب به‌منظور تغيير الگوي مصرف باشد.