ساخت اجتماعي واقعيت آينده در پرتو مطالعات ميان‌رشته‌اي

سازمان‌ها، آحاد جامعه، نخبگان، و خط‌مشي‌هاي دولتي، درحالي‌كه خود به‌شدت تحت تأثير دانشمندان رشته‌هاي علمي گوناگون قرار دارند، به روش‌هاي گوناگون بر فراگرد ساخت آينده تأثير مي‌گذارند. براساس نظريه‌هاي «وضع» و «ساخت اجتماعي واقعيت»، و مدل خط‎مشي‎گذاري «نخبگان‌ـ‌توده‌ها»، آينده به‌طور مستمر تحت تأثير عناصر فردي و سازماني فعال در جامعه در حال شكل‎گيري است و اين افراد و سازمان‌ها، معمولاً اقدامات خويش را با توجيهاتي علمي صورت‌بندي مي‎كنند؛ توجيهاتي كه در تعامل با دانشمندان و نخبگان مي‎آموزند. ضمن اينكه يافته علمي حاصل از تلاش پژوهشگران رشته‎هاي علمي گوناگون، ممكن است در قالب مجموعه اي از نظريه هاي معطوف به اجرا، ساخت جهان آينده را تحت تأثير قرار دهند. زيرا اين علوم ميان‌رشته‌اي، برايند نظري علوم و فنون گوناگون بوده و نظريه‎ها و استراتژي‎هاي تغيير و برنامه‎هاي تحول آينده را تحت تأثير قرار مي‎دهند؛ تأثيري كه از طريق رسوخ دانش به زبان عامه، منطق كارگزاران دولتي، و رويه‌هاي رفتاري و ساختاري مرسوم در روند توسعه سازمان‌ها و نهادهاي اجتماعي، ايجاد مي‌شود. اين مقاله با طرح اين پرسش كه آينده چگونه ساخته مي‌شود؟ فراگرد ساخت آينده را برايند مؤلفه‌هاي اجتماعي، واقعيت‌هاي زباني، مدل‌هاي تصميم‌گيري و كنشگري فوق‌فعال بازيگران (سازمان‌ها، احاد مردم و نخبگان) معرفي مي‌كند. اين مؤلفه‌ها با تأثيرپذيري از علوم ميان‌رشته‌اي و تأثيرگذاري متقابل بر آن، واقعيت آينده را شكل مي‌دهند.